Ik moest even nadenken. Iets te lang voor een beleefdheidsvraag.
Ik ben begin juli drie weken met vakantie geweest, voor het eerst in jaren zo lang aan een stuk, en toch klonk die vraag alsof ze over een ander jaar ging.
De verklaring lag niet ver. Wie terugkomt, komt terug in het echte leven. Een mailbox die gewoon is blijven doorlopen, dossiers die intussen twee keer van richting zijn veranderd, en een paar crisissen die zo vriendelijk waren om op mij te wachten. Welcome back.
Zes weken eerder dronk ik ’s ochtends rustig koffie en bepaalde ik zelf wanneer de dag begon. (Ik maak het nu idyllischer dan het was, maar sta me dat even toe.) Nu zit ik weer om kwart over zes in de file.
Zoals de schrijver Elbert Hubbard ruim een eeuw geleden al zei: No man needs a vacation so much as the person who has just had one.
Het heeft zelfs een naam. Psychologen van de Universiteit van Granada beschreven het als het síndrome postvacacional: vermoeidheid, concentratieverlies, een vaag gevoel van leegte in de dagen waarin je je werkritme weer moet vinden. En blijkbaar heeft een op de drie werknemers er last van. Het duurt een dag of tien.
Ok, het is niet een aandoening of zo, maar dus wel: terugkomen kost moeite, en het overkomt genoeg mensen om er een woord voor te verzinnen.
Kijk nu eens hoe de kaarten liggen bij zo’n terugkeer. Je hebt het zelf gekozen. De weken ervoor waren aangenaam (hopelijk toch :-)). Je functie is intact gebleven, je collega’s weten al maanden op welke dag je terug bent, en niemand twijfelt eraan of je het werk nog aankan.
Alles staat in je voordeel. Het is de zachtste terugkeer die bestaat.
Haal bij dat scenario er nu eens comfortabele voorwaarden af. Wie na vier maanden ziekte hervat, heeft die periode niet gekozen. Ze was niet aangenaam. De taken zijn intussen verdeeld, de plaats in het team is opgeschoven, en de vraag of hij of zij het nog aankan leeft bij iedereen, inclusief bij de persoon zelf. De mailberg is even hoog. En niemand vraagt of ze mooi weer hebben gehad.
Ziekte is natuurlijk geen vakantie. Maar ik heb het over het mechanisme van terugkeren, niet over wat eraan voorafging.
Voor onszelf weten we intussen perfect wat helpt: bouw de eerste dagen trager op, laat je out of office nog even aanstaan, ga tussendoor eens buiten wandelen… het is geen rocket science. Niemand heeft hier een protocol voor nodig. Geen enkele leidinggevende vraagt een attest voor een rustige eerste maandag.
Voor de collega die na maanden ziekte terugkomt daarentegen, hebben we een heel apparaat gebouwd. Een traject, een plan, een overleg, akkoorden, toelatingen. Begrijp me niet verkeerd, dit is allemaal nuttig, ik wil het niet afbreken! Maar wat die persoon in de eerste week nodig heeft, begint eigenlijk bij precies hetzelfde als bij de vakantieganger: een paar dagen waarin niet alles moet. Progressieve werkhervatting, zou je kunnen stellen, is een geïnstitutionaliseerde “out of office”: iemand de tijd geven om er weer in te komen.
Ik voer dergelijke re-integratiegesprekken zelf niet meer. Ik zit een paar stoelen verderop, waar beslist wordt hoeveel ruimte er in zo’n traject zit, en waar we werkgevers vertellen hoe ze dergelijke dossiers het best aanpakken.
Vanuit die comfortabele stoel is dit mijn voornemen voor het najaar. Dat ik bij elke discussie over verzuimbeleid onthoud dat ik eind juli zelf twee dagen nodig had om mijn mailbox weer te temmen. Na de zachtste terugkeer die er bestaat.
Deze week zette ik acht artikels online:
- De gordel zat vast – achter de rug van de bestuurder – Een Brits grondwerkbedrijf droeg bestuurders op hun gordel achter de rug vast te klikken. Toen een dumper in een sleuf kantelde, werd een 27-jarige bestuurder uit het voertuig geslingerd. De kern: een omzeilde beveiliging is zelden alleen het gedrag van één werknemer.
- Wie gerichter ziekte controleert, vindt niet meer misbruik – In ongeveer 99 op de 100 beoordeelde Medex-dossiers verandert een controle niets aan de voorgeschreven ziekteperiode. Controles die een werkgever zelf aanvraagt leveren bovendien nauwelijks meer afwijkende medische oordelen op dan willekeurige controles.
- Drie vragen ontbreken in de inschatting van het arbeidspotentieel – De nieuwe inschatting van het arbeidspotentieel meet vooral hoeveel vertrouwen iemand heeft in een werkhervatting. Een Noorse studie toont dat ook de overtuiging dat werken de klachten verergert sterk samenhangt met het aantal ziektedagen; maar die vraag zit vandaag niet in de procedure.
- Zes betwiste dossiers, één beslissende factor – In vijf van zes betwiste dossiers over beroepsziekten en arbeidsongevallen draaide het echte geschil niet om de diagnose, maar om bewijs van de blootstelling. Productiecijfers, werkpostgegevens en oude registraties kunnen jaren later beslissend blijken.
- Twee jaar langer werken of twee jaar langer ziek? – Het aantal 60-plussers in invaliditeit door depressie of burn-out steeg in 2025 met 17,9 procent. Volgens het RIZIV speelt de verhoging van de pensioenleeftijd naar 66 jaar mee: een deel van de latere uitstroom naar pensioen verschuift naar langdurige arbeidsongeschiktheid.
- Waarom een chauffeur toch onder een hoogspanningslijn stierf – Het preventieplan benoemde het risico, de handleiding waarschuwde ervoor en de chauffeur was opgeleid. Toch stierf hij toen een vervangend voertuig hem onder een hoogspanningslijn bracht. De ontbrekende schakel was een concrete werkmethode voor die gewijzigde situatie.
- Franse rechtbank erkent borstkanker van cabinepersoneel als beroepsziekte – Een Franse rechtbank erkende de borstkanker van een voormalige stewardess na dertig jaar langeafstandsvluchten als beroepsziekte. Nachtwerk, ioniserende straling en vroeger passief roken werden samen meegewogen, ondanks eerdere negatieve adviezen van erkenningscommissies.
- Stop Carcinogens at Work: elf nieuwe stoffenfiches – Stop Carcinogens at Work breidde zijn Nederlandstalige databank uit tot 45 stoffenfiches. Ze tonen onder meer hoe sterk nationale grenswaarden kunnen verschillen en helpen ook blootstellingen op te sporen die niet via een productetiket of veiligheidsinformatieblad zichtbaar worden.
Wekelijks een persoonlijk essay plus het artikeloverzicht in je mailbox? Schrijf je in via onderstaande link.
