Dagelijks wijzer over welzijn, preventie en HR

Nieuwsbrief

Wegwijs in welzijn #47: Wanneer mogen weer moeten wordt

“Waar zou ik het deze week over hebben in mijn nieuwsbrief?” vroeg ik mijmerend aan mijn vrouw.

Want ik had niets. Ik heb de voorbije weken niets meer gebroken (jammer; een gebroken voet leverde destijds nog een mooie reflectie op). Ik kan ondertussen weer bijna “normaal” wandelen, dus ook daar geen inzichten. Over mijn nieuwe functie heb ik al voldoende geplunderd, en zo nieuw is ze ondertussen ook niet meer. Over langdurig zieken en re-integratie valt nog veel te zeggen, maar ik heb dat behandeld tot het voor mij nu wel even verzadigd was; dinsdag geef ik er voor Kluwer zelfs nog een webinar over. En over AI heb ik, denk ik zo, ook al genoeg geleuterd.

Dus wat blijft er over?

“Je zou ook gewoon eens géén nieuwsbrief kunnen maken,” zei ze. “Je ging in de tuin werken, je wilde nog een lange tekst schrijven, en je had nog van alles voor het werk. Is dat niet al genoeg?”

“Je hebt gelijk!” antwoordde ik. “Soms is het ook je prioriteiten kiezen, en dan moet je ook ‘nee’ zeggen op bepaalde dingen. Dus daar kan ik het over hebben in mijn nieuwsbrief.”

Nu lig ik toevallig halfweg in een audioboek: The Power of Fun van Catherine Price. Ze schrijft over wat ze “true fun” noemt: die zeldzame momenten van speelsheid, verbondenheid en flow waar we veel te weinig mee bezig zijn. Op een gegeven moment vraagt ze je om drie momenten op te roepen waarop je écht fun beleefde.

Ik moest diep graven. Verontrustend diep, eigenlijk.

En terwijl ik daar zat, met een vrouw die voorstelde om een avond vrij te nemen, een tuin die wachtte, en een boek in mijn oren dat me net had verteld dat ik te weinig speel, wist ik niets beters te bedenken dan: ja maar, ik moet mijn nieuwsbrief nog maken. Voor de consistentie. Voor de lezers. Je weet wel.

Herken je dat?

Begrijp me niet verkeerd: ik schrijf heel graag. Dit is geen corvee. Maar het is ook geen “true fun”, en net dáár zit de adder. Want ik betrap me erop dat ik zelfs de dingen die ik graag doe, prompt omzet in een verantwoordelijkheid. Het plezier wordt een opdracht. Ik ben, zoals dat heet, een achiever: ik werk op verantwoordelijkheid, in plaats van gewoon te zijn.

Ik heb het hier ooit over gehad: soms is “moeten” gewoon vermomd “mogen”. Deze keer is het net omgekeerd. Ik neem iets wat “mogen” is en maak er een “moeten” van.

En dát is het patroon. Niet dat ik te hard werk, maar dat ik moeite heb om iets te doen zonder dat het ergens toe dient. Ik ben arts. Ik ben directeur Wellbeing Business. Mijn werk draait, letterlijk, om welzijn. En toch zat ik daar een vrije avond te optimaliseren alsof rust iets is dat je pas verdient als alle vakjes zijn afgevinkt. Catherine Price zou me vierkant uitlachen.

En we doen dat allemaal. We maken van rust een beloning, van een hobby een doel, van een vrije avond een gemiste kans. Zelden laten we iets gewoon zijn wat het is. Die reflex, alles nuttig willen maken, is precies wat we vaak zonder het te beseffen ook bij onze medewerkers installeren.

En ja, ik heb de nieuwsbrief dus effectief geschreven. Mijn vrouw had gelijk, en ik deed prompt het tegenovergestelde. Tja, ik heb nooit beweerd dat ik de oplossing in pacht heb, maar ik betrap op zijn minst wel het patroon op heterdaad bij mezelf.

Dus probeer ik het anders te zien, en geef ik ook de raad mee: durf om af en toe iets te doen dat nergens toe dient. In de tuin te staan zonder die dag achteraf te “verantwoorden”. Volgende keer, beloof ik. Of ik schrijf een nieuwsbrief over hoe het wás in de tuin. Oude reflexen, hè.

Wanneer deed jij voor het laatst iets zonder dat het ergens toe moest dienen? En lukte het je om er niet alsnog een opdracht van te maken?


Deze week verschenen vijf artikels op mijn LinkedIn-pagina. En toegegeven, het is geen vrolijke lichting: drie keer kanker, een toxische baas en plotse hartdood. Misschien had ik gisteren toch beter de tuin gekozen.

  1. Lasrook is een groep 1-carcinogeen: wat een nieuwe Nederlandse inspectiegids ons leert – Lasrook staat sinds 2017 in dezelfde IARC-categorie als asbest en tabaksrook, en wordt op veel werkvloeren nog altijd als louter “hinderlijk” weggezet. Een nieuwe werkinstructie van de Nederlandse Arbeidsinspectie laat zien hoe gecontroleerd lassen er concreet uitziet.
  2. De Lijn veroordeeld: afwijzen op basis van ziekteverleden is discriminatie – Het Arbeidshof Antwerpen (afdeling Hasselt) veroordeelde De Lijn op 1 juni 2026 definitief wegens discriminatie op grond van gezondheid: een chauffeur werd voor een interne functie geweigerd na 294 ziektedagen en een lopend re-integratietraject. De werkgever kon geen andere grond aantonen en moet zes maanden brutoloon betalen (11.235,09 euro).
  3. Alle houtstof is kankerverwekkend: nieuw advies van de Nederlandse Gezondheidsraad – De Gezondheidsraad adviseert om álle houtstof, ook zachthout, als kankerverwekkend te behandelen en de grenswaarde terug te brengen tot 0,1 mg/m³, twintig keer strenger dan de 2 mg/m³ in de Belgische Codex (die bovendien enkel hardhout dekt). Het verandert vandaag niets aan onze regelgeving, maar het is net het type onderbouwing waarop Europese grenswaarden later worden bijgesteld.
  4. Zes op de tien medewerkers zeggen dat hun baas toxisch is – In de Toxic Bosses Survey 2026 van The Harris Poll (ruim 1.300 Amerikaanse werknemers) noemt 60 procent de eigen leidinggevende toxisch, bij generatie Z zelfs 74 procent. Het gaat om een patroon (favoritisme, micromanagement, schuld afschuiven, erkenning onthouden) dat mensen uitput en uiteindelijk doet vertrekken.
  5. Plotse hartdood op het werk: 60% van de dodelijke arbeidsongevallen heeft geen externe oorzaak – Een nieuwe INRS-studie toont dat bijna zes op de tien dodelijke arbeidsongevallen in Frankrijk “malaises mortels” zijn, zonder aanwijsbare externe oorzaak; in meer dan acht op de tien gevallen gaat het om plotse hartdood, meestal een hartinfarct. De studie bevestigt een eerder profiel en voegt er concrete preventiepistes aan toe.