Laat me beginnen met een vraag van een lezer.
Na mijn nieuwsbrief over maskers, rollen en jezelf blijven (over hoe mensen veranderen, ook los van context) stuurde iemand me een reactie. Hij was het grotendeels eens. Maar hij voegde iets toe: de kern van een persoon, die blijft toch gelijk? Je kunt veranderen, groeien, andere rollen opnemen. Maar er is iets dat door dat alles heen loopt. Een draad.
Ik vond dat een mooie gedachte. En ze maakte me nieuwsgierig.
Want hoe zou je dat ooit kunnen nagaan?
Je kent Black Mirror misschien. Meer bepaald de aflevering Be Right Back uit 2013. Een vrouw verliest haar partner bij een ongeval. Een AI-dienst gebruikt zijn online communicatie (berichten, sociale media, zijn digitale voetafdruk) om hem te reconstrueren. Eerst als chatbot. Later als iets wat je kunt aanraken.
Het is een beklemmende aflevering. Niet omdat de technologie eng is, maar omdat de reconstructie zo plausibel voelt. En tegelijk zo hol.
Van 2009 tot 2022 had ik een Twitterprofiel. Met op mijn “hoogtepunt” meer dan twintigduizend volgers. Ik plaatste er meer dan tienduizend tweets. Eind 2022 heb ik het account gewist; het platform was te duister geworden, niet meer de leuke speeltuin van weleer. Maar ik heb wel nog een archief van de periode 2009 tot 2017.
Dus dacht ik: stel dat ik Be Right Back op mezelf toepas. Niet als experiment in rouw, maar in zelfkennis. Wat ziet een AI als die duizenden tweets over een periode van negen jaar analyseert? Wat zegt dat over wie ik was? En klopt het nog met wie ik nu ben?
Het resultaat was… interessant.
De AI identificeerde een “epistemische waakzaamheid als basishouding”. Een diepe allergie voor onbewezen claims. De hashtag #kwakzalverij als rode draad door de jaren. “Correlatie bewijst geen causatie” als reflexmatige correctie, keer op keer.
Herken je dat? Ik wel. Die grondhouding zit er vandaag nog steeds in; alleen richt ze zich nu minder op homeopaten en meer op managementmystiek en pseudopsychologie in welzijnsland. Hetzelfde gereedschap, ander werkterrein.
Dan was er de ironie. Consistent, bijna altijd informatief, zelden nihilistisch. De AI omschreef het als een “compressietechniek”: meer zeggen in minder woorden, met een lichte distantie als beschermlaag. Flauwe mopjes als cognitieve ventielen.
Goeie lezer, die AI.
En dan was er iets wat me minder verwachtte: de verantwoordelijkheidsdruk. De hashtag #itneverends, dertig keer blijkbaar. Werkend op verlof. Mails in de sauna. In 2010 nog luchtig; in 2015 wat vermoeider van toon (oei). Het volume tweets zakt na 2014 met driekwart; niet omdat de intellectuele interesse afneemt, maar omdat de energie elders naartoe stroomt.
Dat patroon, noteerde de AI, “is nu structureel gediagnosticeerd als het centrale spanningspunt tussen rol en energie.” Vijftien jaar later.
Dus, is de kern hetzelfde gebleven?
Ik denk van wel. De epistemische grondhouding. De ironie als tweede taal. De drang om bij te leren, werelden open te klappen, patronen te zien in complexiteit. Dat zit er nog allemaal in, onveranderd.
Wat verschoven is, is de vorm. De sociale lichtheid van de vroege tweets; de vlotte banter, de small talk in honderdveertig tekens, de peer-to-peer-conversaties… die is quasi verdwenen uit mijn publieke profiel. De AI omschrijft mijn huidige stijl als “executive-to-professional”. De vroege Twitter-Edelhart communiceerde ook “peer-to-peer en zelfs downward”.
En dan, aan het einde van het rapport, één zin die bleef hangen: “Of dat bewustheid tot gedragsverandering heeft geleid, is wat het twitterarchief niet kan beantwoorden.”
Dat klopt. Archieven registreren patronen. Ze interpreteren ze niet. Dat doe jijzelf. De kern mag dan hetzelfde blijven; het blijft jouw werk om te beslissen wat je daarmee doet.
Dus: als jij je eigen archief kon raadplegen, wat zou je erin terugvinden dat je verrast? En wat absoluut niet?
—
Overzicht van deze week
Deze week publiceerde ik zeven artikels op mijn LinkedIn-pagina, over uiteenlopende thema’s binnen welzijn op het werk.
- 4,7 miljoen voor eerstelijns psychologische zorg: Een welgekomen investering van minister Vandenbroucke, gekoppeld aan een breed engagement van sociale partners. De richting klopt. Maar wie de omvang van het probleem kent, weet dat dit slechts een begin kan zijn.
- Burn-outpreventie op organisatieniveau: Twee cycli pilootprojecten hebben één ding duidelijk gemaakt: organisatorische interventies werken beter dan individuele aanpakken. En toch start er nu een derde cyclus op, want de kloof tussen wat we weten en wat bedrijven effectief doen, blijft hardnekkig groot.
- Niet werkdruk, maar gebrek aan autonomie: Een grootschalige studie onder bijna zes miljoen werknemers in Scandinavië verschuift de focus: niet hoeveel je werkt, maar hoeveel zeggenschap je hebt over je werk, blijkt de sterkste voorspeller van depressie. Relevant voor elke psychosociale risicoanalyse.
- 79 procent advies, 21 procent sanctie: De Belgische Arbeidsinspectie voerde in 2024 meer dan 14.000 inspecties uit. De aanpak is in de praktijk eerder ondersteunend dan repressief. Een EU-OSHA-rapport bevestigt dat dit patroon Europees wijdverspreid is – en structureel onder druk staat.
- De rekening van PFAS-vervuiling: De Europese Commissie becijfert de maatschappelijke kosten van PFAS op circa 440 miljard euro tegen 2050, bij ongewijzigd beleid. Geen abstracte milieuproblematiek meer: een meetbare, groeiende kost, en voor werknemers op blootgestelde locaties een acuut gezondheidsrisico.
- Generatieve AI en de ongelijke verdeling van risico’s: AI biedt kansen voor iedereen, maar de blootstelling aan automatisering is verre van gelijk verdeeld. Vrouwen lopen bijna twee keer zo veel kans als mannen. Dat vraagt om een genderbewuste blik op het AI-beleid van organisaties.
- Onboarding als preventiestrategie: Het eindwerk van preventieadviseur Kris Colemont toont aan dat een gebrekkige onboarding niet alleen een HR-gemiste kans is, maar een veiligheidsrisico. De meest opmerkelijke bevinding: veel leidinggevenden wisten niet dat het onthaal van nieuwe medewerkers ook hun wettelijke verantwoordelijkheid is.
Hieronder vind je alle artikels van deze week, in chronologische volgorde.
