Het voelt alsof “onzekere tijden” de nieuwe baseline zijn. Het conflict Rusland-Oekraïne blijft nieuwe hoofdstukken krijgen. Volgende week neemt de Europese Commissie een beslissing over Euroclear (we weten al welke) en half Europa vraagt zich af hoe Poetin (én Trump) daarop gaan reageren. De NAVO-baas waarschuwt dat “wij het volgende doelwit zijn”. Het Rode Kruis biedt noodpakketten aan en ze zijn sneller uitverkocht dan concerttickets van Taylor Swift. Je zou voor minder beginnen nadenken of je nog genoeg toiletpapier in huis hebt.
Laat me duidelijk zijn: ik wil dit niet minimaliseren. Er zijn reële risico’s. Er is geopolitieke spanning. En dan heb ik het niet eens over de klimaatverandering of de AI-revolutie/hype/bubbel. En nee, het is geen complot van de media om ons allemaal permanent licht nerveus te houden (al helpt het algoritme wel enthousiast mee). Maar wat me opvalt, is dat hardnekkige gevoel: alles verandert zo snel; de toekomst is nog nooit zo onzeker geweest.
Dat gevoel is oud. Ouder dan Twitter. Ouder dan televisie. Ouder zelfs dan kranten.
Stel je even een lijfeigene voor in de middeleeuwen. Geen idee of de oogst dit jaar zou lukken. Hongersnood lag altijd op de loer. Oorlog was geen breaking news, maar een seizoensgebonden risico. En als dat al niet volstond, was er nog de pest, tuberculose of een andere infectieziekte die zonder aankondiging kon langskomen. Spoiler: hun stressniveau was vermoedelijk niet laag.
Of neem Europa tussen 1939 en 1945. Dat waren ook geen “rustige tijden met wat geopolitieke ruis op de achtergrond”. Dat waren existentiële onzekerheden, dag na dag. De decennia erna waren (voor Europa althans) een ongekende periode van economische en politieke stabiliteit. En toch… ook toen dachten mensen: dit is erger dan ooit. “Werken aan mijn toekomst – voordat de bom valt”, zong Doe Maar cynisch. Achteraf bekeken weten we hoe het is afgelopen. In het moment zelf wist niemand dat.
Dat is misschien de kern: onzekerheid voelt altijd absoluut terwijl je erin zit. Achteraf krijgt ze context, nuance, relativering. Maar vooruitkijken blijft gokken. En dat is geen bug van het leven, dat is het leven. Als we de toekomst perfect konden voorspellen, zou er ook weinig ruimte overblijven voor keuze, groei of betekenis.
De meeste dingen waar mensen zich zorgen over maken, lopen trouwens achteraf gezien best mee. Montaigne verwoordde het een paar eeuwen geleden al fijntjes: Ma vie a été pleine de malheurs terribles, dont la plupart ne sont jamais arrivés. Vrij vertaald: mijn leven zat vol rampen; de meeste ervan zijn nooit gebeurd.
Onzekerheid is trouwens niet alleen iets voor geopolitiek. Ook dichter bij huis voelen we ze. Externe preventiediensten zitten midden in zo’n periode. Twee belangrijke koninklijke besluiten komen eraan, met een behoorlijke impact. Het KB Re-integratie 3.0, dat op 1 januari 2026 van kracht wordt (de tweede lezing is gepasseerd op de Ministerraad van 12 december), is al behoorlijk stevig: meer responsabilisering van werkgevers, een verplicht actief verzuimbeleid, werknemers bij wie tussen acht weken en zes maanden arbeidspotentieel moet worden ingeschat, arbeidsartsen die via Trio moeten afstemmen met adviserend en behandelend artsen… Het is geen cosmetische ingreep, het is een structurele verbouwing.
Maar de echte verschuiving moet nog komen. Het tweede KB zal het gezondheidstoezicht grondig hertekenen. Denk aan meer autonome taken voor verpleegkundigen, zoals dat in de curatieve sector al langer ingeburgerd is, en aan een arbeidsarts die vaker in tweede lijn opereert. Het is een evolutie die ik al meer dan tien jaar zie aankomen; ik kan mijn oude slides er nog bijhalen, met als enige update het woord “AI”.
De conceptnota ligt er, het overleg met FOD WASO en Toezicht op het Welzijn op het Werk verliep zeer constructief, en het gesprek met de sociale partners staat binnenkort op de agenda. Het KB zelf moet nog geschreven worden, maar dat het er komt, staat voor mij buiten kijf. De vermoedelijke inwerkingtreding is 1 januari 2027. Dat klinkt comfortabel ver weg, tot je beseft hoe snel een jaar voorbij is. En ja, dat zorgt nu al voor onrust. Terecht ook; we zullen onszelf helemaal moeten reorganiseren.
En toch… ik kijk ernaar uit.
Niet omdat onzekerheid comfortabel is. Dat is ze niet. Maar omdat ze ook ruimte creëert. Hoe vaak krijg je de kans om jezelf, en je hele aanpak, opnieuw uit te vinden? Om bestaande modellen niet gewoon te optimaliseren, maar ze echt in vraag te stellen. Om iets dat ooit perfect paste, opnieuw relevant te maken voor de volgende twintig jaar.
De voorbije weken heb ik me intellectueel mogen uitleven. En het komende jaar, en het jaar daarna, beloven zó boeiend te worden. Complex, ja. Soms chaotisch ook. Maar betekenisvol. En dat weegt voor mij zwaarder dan de drang naar schijnzekerheid.
Dat is de paradox van “onzekere tijden”: ze confronteren ons met wat we niet controleren, maar ze nodigen ons tegelijk uit om bewust te kiezen hoe we ermee omgaan. Panikeren kan altijd. Denken ook. Bouwen zelfs.
En voorlopig hou ik het bij dat laatste. Met voldoende toiletpapier, dat wel. Je weet maar nooit.
Deze week verschenen er negen nieuwe artikels op mijn LinkedIn-pagina. Het stuk over de nieuwe reanimatieregels was daarbij het populairst. Ook de artikels over de “just right”-aanpak van musculoskeletale gezondheid en over lessen uit een fataal arbeidsongeval werden veel gelezen.
Tegelijk blijven oudere bijdragen hun weg vinden naar lezers. Het artikel over re-integratie 3.0 werd deze week nog 1.296 keer gelezen (in totaal inmiddels meer dan 10.000 keer), en ook arbeidsgeneeskunde 2.0 blijft aandacht krijgen, met nog eens 847 lezers deze week.
Mentaal welzijn blijft duidelijk aanspreken: het artikel over de behavioral sink als mogelijke verklaring voor de burn-outgolf werd goed opgepikt.
Ik stel daarentegen vast dat mijn bijdragen over chemische agentia (deze week TGMDA en zeswaardig chroom, vorige week onder meer melamine en microplastics) vermoedelijk wat té niche zijn. Misschien moet ik die voortaan selectiever inzetten.
Daarnaast schreef ik deze week ook nog over de vroege start van het griepseizoen en over de gezondheidsvoordelen van bewegen.
Hieronder vind je nog eens alle artikels van deze week, in chronologische volgorde.
