Het is weer die tijd van het jaar. De agenda’s lopen vol. Projecten die “nog snel voor het einde van het jaar” moeten afgerond worden, duiken ineens op uit alle hoeken. Evaluaties, budgetten, targets, rapporten, afsluitingen, planningen voor volgend jaar… alles wil tegelijk bestaan. En dat allemaal terwijl het buiten om half vijf al donker is en het lichaam collectief lijkt te fluisteren: “Zullen we anders gewoon even niét?”
Maar nee. We doen voort.
Elk jaar stel ik vast dat we verbaasd zijn over dezelfde dingen. Dat mensen moe zijn. Prikkelbaar. Minder geduldig. Sneller overprikkeld. Dat vergaderingen stroever lopen. Dat conflicten sneller ontstaan. Dat fouten toenemen. En toch spreken we erover alsof het een uitzonderlijke omstandigheid is. Alsof december ons dit jaar onverwacht heeft besprongen, gewapend met eindejaarsdrukte en een gebrek aan daglicht.
Terwijl… dit script kennen we ondertussen uit het hoofd.
Ik herken het ook bij mezelf. De neiging om te denken: “Nog even doorbijten, het is bijna vakantie.” Alsof vermoeidheid zich netjes aan een kalender houdt. Alsof energie op 25 december plots automatisch weer wordt bijgevuld, samen met de gourmet-schotel. Spoiler: zo werkt het dus niet.
En we beschouwen vermoeidheid dan ook nog eens vaak als een individueel probleem. Iets dat je moet oplossen met beter slapen, meer wandelen, mindfulness of een dankbaarheidsdagboek. Allemaal nuttige dingen, absoluut. Maar tegelijk organiseren we collectief wel een systeem dat piekbelasting exact samenlegt met de donkerste weken van het jaar. Dat is een beetje zoals verbaasd zijn dat je nat wordt nadat je bewust zonder paraplu in de regen bent gaan staan.
We moeten durven eerlijk zijn: dit is geen toeval, dit is ontwerp. En wat ontworpen is, kan ook herontworpen worden.
Wat als we volgend jaar al in de zomer beslissen: “in november en december plannen we geen nieuwe strategische trajecten meer”? Wat als we zeggen: “in december geen grote veranderprojecten, behalve wat écht niet anders kan”? Wat als we piekperiodes niet langer behandelen als een persoonlijk falen in veerkracht, maar als een collectieve verantwoordelijkheid in planning?
En tegelijk geldt dat natuurlijk ook op persoonlijk vlak. Waarom blijven we doen alsof we in december dezelfde draagkracht moeten hebben als in juni? Alsof donkere dagen geen impact mogen hebben. Alsof het normaal is dat werkdruk, sociale verplichtingen, familie-etentjes, cadeaustress en eindjaarsreflecties allemaal netjes op elkaar gestapeld worden. Dat is geen balans, dat is Tetris op expertenniveau.
Misschien zit wijsheid niet in nóg beter leren volhouden, maar in beter leren doseren. In een agenda die niet alleen rekening houdt met deadlines, maar ook met draagkracht. In het besef dat winter geen fout is die we moeten wegoptimaliseren, maar een seizoen dat iets anders vraagt dan zomer.
Voor mij is dit alvast een oefening in realisme. In mildheid ook. Naar mezelf, en naar anderen. Want als ik merk dat ik sneller zucht, minder geduld heb of ’s avonds leeg in de zetel plof, dan probeer ik niet meteen te denken dat er iets mis is met mij. Dan probeer ik te denken: “Ah ja. December.”
Laat ons dus stoppen met doen alsof dit elk jaar een verrassing is. En zachtjes beginnen nadenken hoe we het volgend jaar iets menselijker kunnen organiseren. Op het werk. Thuis. In ons hoofd.
Dat lijkt me een mooie eindejaarsdoelstelling. Zonder vooropgestelde KPI, maar met wel veel kans op rendement.
Deze week verschenen er tien nieuwe artikels op mijn LinkedIn-pagina. De absolute topper van de voorbije week, “ Re-integratie 3.0 komt er aan ”, blijft volop doorwerken, en het is duidelijk waarom: de impact voor werkgevers, werknemers én preventiediensten wordt groot. Het daaraan gekoppelde artikel “ Arbeidsgeneeskunde 2.0 ” werd deze week dan ook (heel) veel gelezen.
Ook mentaal welzijn blijft sterk leven: 964.000 stresssignalen, de psychische nasleep van verkeersongevallen en dankbaarheidsdagboeken op het werk kregen opnieuw veel aandacht. Daarnaast kwamen onder meer ATEX, suïcidepreventie, AI in HR, microplastics en REACH aan bod.
Hieronder vind je alle artikels van deze week, in chronologische volgorde.
