Naar aanleiding van de Werelddag voor veiligheid en gezondheid op het werk op 28 april 2025, heeft de ILO een nieuw rapport gepubliceerd van 79 pagina’s over de kansen en uitdagingen van digitalisering en artificiële intelligentie voor veiligheid en gezondheid op het werk. Door proactief beleid en samenwerking kunnen we de voordelen benutten en nieuwe risico’s beheersen.
Digitalisering: kansen voor een veiliger werkmilieu
Automatisering en robotica
Geavanceerde robots nemen gevaarlijke, repetitieve of fysiek belastende taken over, waardoor medewerkers minder worden blootgesteld aan risicovolle omstandigheden. Denk aan robots die zware lasten tillen, werken in extreme temperaturen of gevaarlijke stoffen hanteren. Exoskeletten ondersteunen werknemers fysiek en verlagen de kans op musculoskeletale aandoeningen.
Slimme VGW-tools en monitoring
AI-gestuurde sensoren, wearables en drones maken het mogelijk om realtime gevaren te detecteren en snel in te grijpen. Denk aan slimme helmen die luchtkwaliteit meten of armbanden die vermoeidheid registreren. Deze systemen ondersteunen preventieve acties en verbeteren risicobeheer, zeker in sectoren zoals bouw, landbouw en industrie.
Voorbeelden van draagbare technologieën.
Virtuele en uitgebreide realiteit
VR- en XR-technologieën verbeteren de veiligheidstraining door realistische, risicovrije simulaties. Zo kunnen werknemers incidenten oefenen zonder echt gevaar. Ook risicoanalyses worden versterkt doordat virtuele werkomgevingen vooraf risico’s blootleggen.
Algoritmisch werkmanagement
AI kan taken eerlijker verdelen, overbelasting verminderen en skill gaps in kaart brengen. Goed ontworpen systemen bieden kansen voor werk-privébalans en individuele ontwikkeling.
Nieuwe risico’s door digitalisering
Technologische risico’s
Mens-robot interactie kan leiden tot ongevallen bij technische storingen of programmeerfouten. Draagbare technologie kan fysieke ongemakken veroorzaken of storingen vertonen die de veiligheid beïnvloeden.
Ergonomische risico’s
Verkeerde afstemming van robots, exoskeletten of wearables op de gebruiker kan leiden tot nieuwe belastingproblemen, zeker als geen rekening wordt gehouden met verschillen in lichaamsbouw.
Psychosociale risico’s
Continue monitoring en hoge werkdruk door algoritmische aansturing kunnen stress, technostress, sociale isolatie en verminderd welzijn veroorzaken. Vooral een gebrek aan autonomie en toenemende werkintensiteit vormen aandachtspunten.
Privacy en ethiek
Dataverzameling via monitoringtools en AI brengt risico’s mee voor privacy en gegevensbescherming. Transparantie, duidelijke afspraken en respect voor de autonomie van werknemers zijn essentieel.
Aanbevelingen voor preventieadviseurs en HR
-
Proactieve risicoanalyse: Integreer nieuwe technologieën in bestaande VGW-beleid via continue evaluatie en bijsturing.
-
Participatie van werknemers: Betrek medewerkers en hun vertegenwoordigers bij ontwerp, invoering en opvolging van digitale toepassingen.
-
Mensgerichte implementatie: Laat technologie veiligheid ondersteunen, niet vervangen. Menselijk oordeel blijft cruciaal.
-
Privacybescherming: Stel duidelijke regels op over gegevensgebruik en zorg voor transparantie naar werknemers.
-
Opleiding en ondersteuning: Investeer in trainingen om digitale vaardigheden te versterken en technostress te verminderen.
Nieuwe technologieën integreren in risicomanagement voor betere VGW.
Conclusie
Digitalisering biedt unieke kansen om werk veiliger en gezonder te maken, maar introduceert ook nieuwe risico’s. Een evenwichtige, mensgerichte en participatieve aanpak is nodig om een duurzame en veilige digitale transitie te garanderen.
Bron
ILO Report – Revolutionizing Health and Safety: The Role of AI and Digitalization at Work
