Recent Amerikaans onderzoek toont aan dat bepaalde beroepen en sectoren mogelijk samenhangen met een verhoogde sterfte door idiopathische pulmonale fibrose (IPF), een ernstige longaandoening gekenmerkt door littekenvorming en progressieve afname van de longfunctie.

Wat is idiopathische pulmonale fibrose?

IPF is een ongeneeslijke aandoening waarbij het longweefsel littekenvorming vertoont, wat leidt tot toenemende kortademigheid en een niet-productieve hoest. De gemiddelde overleving na diagnose bedraagt drie tot vijf jaar. Naast roken en genetische factoren worden ook beroepsmatige blootstellingen genoemd als mogelijke risicofactoren.

Onderzoeksresultaten

Tijdens de periode 2020-2022 werden in de Verenigde Staten 67.843 sterfgevallen geregistreerd waarbij IPF als onderliggende of bijdragende doodsoorzaak vermeld stond. Hiervan werd geschat dat ongeveer 21% verband kon houden met beroepsmatige blootstelling.

De hoogste IPF-sterftecijfers werden vastgesteld bij:

• Sectoren: mannen in de nutssector en vrouwen in de publieke sector (overheid).

• Beroepen: mannen in maatschappelijk werk en vrouwen in de landbouw, visserij en bosbouw.

Specifiek vielen bij mannen in de productie-industrie en vrouwen in de gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening de meeste IPF-sterfgevallen.

Mogelijke blootstellingen

De verhoogde risico’s kunnen samenhangen met blootstelling aan:

• Damp, gas, stof en rookdeeltjes,

• Biologische agentia zoals bio-aerosolen,

• Chemische stoffen zoals pesticiden,

• Tabaksrook (actief en passief).

In sommige sectoren is de exacte oorzaak nog onduidelijk en zijn verder onderzoek en surveillance aanbevolen.

Aandachtspunten voor preventie

Preventieadviseurs kunnen bijdragen door:

• Beroepsrisico’s vroegtijdig te identificeren.

• Te streven naar eliminatie of beperking van blootstelling via de arbeidshiërarchie van preventiemaatregelen.

• Rookvrije werkplekken te ondersteunen en rookstopprogramma’s te stimuleren.

• In risicosectoren extra aandacht te geven aan gezondheidsbewaking en opleiding rond beroepsgebonden longziekten.

Besluit

De bevindingen benadrukken de noodzaak om werkgerelateerde blootstellingen aan te pakken om sterfte door IPF te verminderen. Verdere monitoring en onderzoek naar beroepsfactoren blijven essentieel om werkers beter te beschermen.

Bron

Mazurek Jacek M et al. Idiopathic Pulmonary Fibrosis Mortality by Industry and Occupation — United States, 2020–2022. CDC Morbidity and Mortality Weekly Report, March 6, 2025 / 74(7);109–115.