Uit een recente Zweedse longitudinale studie blijkt dat werk-familieconflict (WFC) en familie-werkconflict (FWC) beide afzonderlijk bijdragen aan depressieve symptomen bij werknemers. De impact is het grootst bij wie intensief zorgt voor kinderen. De resultaten zijn relevant voor iedereen die streeft naar een duurzaam werkbeleid met aandacht voor mentaal welzijn.

Wat verstaan we onder WFC en FWC?

• WFC: werkverplichtingen verstoren het gezinsleven (bv. te moe na het werk om nog te zorgen).

• FWC: gezinsverplichtingen hinderen het werk (bv. werk lijdt onder zorgen voor kinderen).

Beide conflicten komen voort uit de onverenigbaarheid van rolverwachtingen op werk en thuis. Hoewel ze vaak samen voorkomen, zijn het aparte stressbronnen die elk een eigen invloed hebben op de mentale gezondheid.

Zorgintensiteit versterkt de negatieve impact

De studie, gebaseerd op gegevens van het SLOSH-cohort (n = 10.065), toont aan dat zowel mannen als vrouwen met zorgtaken van meer dan 10 uur per week een significant sterkere toename van depressieve symptomen ervaren bij stijgende werk-familieconflicten. Enkele opvallende bevindingen:

• Bij vrouwen met >10 uur zorgtaken is het effect van WFC op depressieve symptomen dubbel zo sterk als bij mannen.

• Mannen ervaren de hoogste FWC-gerelateerde stress wanneer ze veel zorgen op zich nemen; wat wijst op veranderende rolpatronen.

• Zelfs in Zweden, met zijn gezinsvriendelijk beleid, blijft de combinatie werk-zorg een bron van mentale belasting.

Waarom dit belangrijk is voor de werkcontext

Mentale gezondheid is geen luxe, maar een voorwaarde voor inzetbaarheid. Wanneer zorgdruk en werklast botsen, lijdt het welzijn én de productiviteit. Voor preventieadviseurs en HR-professionals betekent dit dat klassieke maatregelen zoals tijdsreductie of telewerk onvoldoende zijn als ze niet gepaard gaan met aandacht voor zorgbelasting.

Aanbevelingen voor beleid en praktijk

Werkgevers en beleidsmakers moeten rekening houden met deze dubbele belasting. Enkele actiepunten:

• Normaliseer flexibele werkregelingen: ook voor zorgende vaders en niet-traditionele gezinnen.

• Erken en ondersteun zorgverantwoordelijkheden bij alle werknemers, ongeacht gender.

• Voorkom eenzijdige aanpak: WFC én FWC moeten parallel aangepakt worden via beleid, cultuur en ondersteuning.

Tot slot

Zorg en werk mogen elkaar niet ondermijnen. De studie van Taouk en collega’s onderstreept het belang van geïntegreerde strategieën die zorgrollen erkennen en beschermen. Het is tijd om werkplekken te creëren waar zorg dragen geen reden is voor stress, maar een gedeelde verantwoordelijkheid van werkgever en samenleving.

Bron

Taouk Y et al. Gender differences in work–family conflict and mental health of Swedish workers by childcare responsibilities. Scandinavian Journal of Work, Environment & Health, 2025.