AI-tools maken voorzichtig hun intrede op de Vlaamse werkvloer. Werknemers staan er overwegend positief tegenover, maar tegelijk is er nog veel onzekerheid en ruimte voor groei, vooral op het vlak van competenties en vertrouwen; zo blijkt uit een nieuw rapport van UGent@Work. Voor preventieadviseurs en HR-professionals liggen hier duidelijke werkpunten.

Gebruik van AI: vooral door jongeren, hoger opgeleiden en mannen

Uit de bevraging van UGent@Work bij 1.000 Vlaamse werknemers blijkt dat 45% minstens af en toe AI-tools gebruikt op het werk. Vooral jongere werknemers (<45 jaar), hoger opgeleiden en mannen maken er gebruik van. ChatGPT is daarbij de populairste tool, gevolgd door Microsoft Copilot en Gemini.

De voornaamste toepassingen zijn:

• Teksten vertalen (33%)

• Informatie opzoeken (29%)

• E-mails opstellen (25%)

• Leren over nieuwe onderwerpen (22%)

Opvallend is dat AI vaak nog ingezet wordt als een geavanceerde zoekmachine, eerder dan als volwaardige werkassistent.

Attitudes en verwachtingen: voorzichtig optimisme

Werknemers die AI gebruiken, zijn overwegend positief:

• 65% is tevreden met AI op het werk

• 34% ervaart hun werk als interessanter

• 68% zegt sneller te werken dankzij AI

Toch beschouwt slechts 19% AI als onmisbaar in hun job. Brainstormen doen werknemers nog altijd liever met collega’s, al vindt 21% AI hierbij productiever.

Een belangrijke nuance: het vertrouwen in AI is beperkt. Slechts 38% vertrouwt de informatie die AI aanreikt, en 78% verifieert systematisch de output.

AI en welzijn: eerder neutraal, met gemengde gevoelens

AI blijkt een gematigd positieve impact te hebben op welzijn op het werk:

• 34% vindt het werk aangenamer met AI

• 20% ervaart minder stress

• 26% voelt een verhoogd welzijn

Tegenover die positieve signalen staan ook zorgen:

• 22% voelt zich gestrest door AI

• 22% vindt AI intimiderend

• 37% vreest voor toenemende controle via AI-tools

Zorg over data speelt eveneens een rol: 52% maakt zich zorgen over persoonlijke gegevens, en 49% over bedrijfsdata bij AI-gebruik.

Competentie en opleiding: groot knelpunt

Een opvallende vaststelling is dat Vlaamse werknemers hun eigen AI-vaardigheden laag inschatten. De gemiddelde score is slechts 4,9/10. Bijna de helft geeft zichzelf een onvoldoende.

Slechts 13% volgde ooit een opleiding over AI — vaak op eigen initiatief. Belangrijke drempels voor opleiding zijn tijdsgebrek (50%), een gebrek aan aanmoediging door de werkgever (42%) en het idee dat het niet relevant is voor de job (42%).

Voor preventieadviseurs en HR-professionals is dit een duidelijk signaal om:

• AI-opleidingen te stimuleren

• Tijd en middelen vrij te maken voor bijscholing

• Laagdrempelige leertrajecten te voorzien

Actiepunten voor preventie en HR

De beleidsbrief toont een werkvloer in transitie: nieuwsgierig, maar voorzichtig. Preventieadviseurs en HR-professionals spelen een sleutelrol in het begeleiden van deze omslag.

Aanbevelingen:

• Investeer in opleiding en vorming rond AI-gebruik, zeker voor minder vertrouwde groepen (oudere werknemers, lager opgeleiden).

• Communiceer helder en transparant over het gebruik van AI binnen de organisatie, zeker rond monitoring en datagebruik.

• Stimuleer vertrouwen door AI te integreren als ondersteunend hulpmiddel, niet als vervanger van menselijk werk.

• Blijf aandacht hebben voor welzijn, door ruimte te houden voor menselijk contact, samenwerking en autonomie.

Conclusie

AI op de werkvloer is geen hype, maar realiteit. Organisaties die hun medewerkers actief ondersteunen in deze digitale omslag, zullen er als eerste de vruchten van plukken.

Bron

UGent@Work – Policy Brief 20. Wat Vlaamse werknemers denken over AI op de werkvloer: Nieuwe cijfers en duiding vanuit onderzoek