Vanaf 1 september 2025 is het gedaan met Trimethylbenzoyl-difenylfosfineoxide (TPO) in cosmetische producten. Deze stof, tot nu toe onmisbaar in semi-permanente nagellak door haar snelle fixatie onder UV- en LED-lampen, wordt door de Europese Unie ingedeeld als reproductietoxisch (CMR categorie 1B). Dat betekent: te riskant voor de gezondheid om nog in de handel of in professionele diensten gebruikt te worden.
Dit verbod gaat verder dan de schoonheidssector alleen: het laat zien hoe Europese regelgeving over gevaarlijke stoffen onmiddellijk voelbaar kan zijn op de werkvloer.
Wat is TPO en hoe wordt het gebruikt op de werkvloer?
TPO is een fotoinitiator: een chemische stof die onder invloed van UV- of LED-licht een polymerisatieproces op gang brengt. Concreet betekent dit dat nagellak of gel door een paar seconden belichting hard wordt en langdurig mooi blijft. Precies dat zorgde ervoor dat TPO jarenlang hét ingrediënt was in semi-permanente manicures.
Op de werkvloer (vooral in schoonheidssalons) werd TPO dus dagelijks gebruikt in een commerciële context. Klanten vroegen expliciet naar de “langhoudende nagellak”, en professionals vertrouwden op de snelle uitharding en grote kleurvariatie die met TPO mogelijk waren. Het risico? Werknemers en klanten konden bij onvolledige polymerisatie, morsen of huidcontact toch blootgesteld worden aan reststoffen. En omdat TPO nu officieel als kankerverwekkend en voortplantingstoxisch wordt beschouwd, is elk beroepsmatig gebruik te riskant geacht.
Waarom dit verbod?
De Cosmetics Regulation schrijft voor dat stoffen die als CMR categorie 1A of 1B worden ingedeeld, automatisch verboden worden in cosmetica. Voor TPO gebeurde dat via Verordening (EU) 2025/877, na de harmonisatie in de CLP-verordening. Omdat niemand een uitzondering (derogatie) aanvroeg, is het verbod absoluut.
Er is bovendien geen overgangsperiode voorzien. Anders dan bij de REACH-regelgeving (denk aan de lange transities voor microplastics) geldt hier: vanaf 1 september is het simpelweg gedaan. Het traject lag er wel al langer:
-
In 2021 werd TPO heringedeeld als CMR categorie 1B.
-
In 2023 volgde de officiële publicatie van de herclassificatie in de CLP-verordening.
-
In 2024 werd bevestigd dat dit automatisch zou leiden tot opname in de verbodenlijst van de Cosmetics Regulation.
-
In mei 2025 nam de Commissie TPO effectief op in Bijlage II, met ingang op 1 september 2025.
Wat mag er niet meer?
-
Geen verkoop meer van TPO-houdende producten, ook niet van bestaande voorraden.
-
Geen professioneel gebruik meer, dus ook nagelstylisten of schoonheidssalons mogen klanten niet langer behandelen met deze producten.
-
Geen weggeven of “opmaken”: het verbod geldt voor elke vorm van “op de markt brengen” binnen commerciële activiteiten, ook gratis.
Dus: wat nog in de kast staat, mag niet meer richting klant.
Impact voor professionals
De sector reageert bezorgd. Voorraad die niet meer gebruikt mag worden, betekent een rechtstreekse financiële strop. Salons die honderden flesjes in de rekken hebben, zien die plots waardeloos worden. Bovendien vermindert de keuze aan kleurtinten sterk totdat alternatieven breder beschikbaar zijn.
Sommige leveranciers spelen hier al op in met alternatieven zoals TPO-L, dat vergelijkbare resultaten biedt zonder de toxische classificatie. Maar voorlopig blijft de markt beperkt.
Wat betekent dit voor preventie?
Voor werkgevers zijn er lessen te trekken:
-
Regelgeving kan abrupt ingrijpen. Wie de signalen tijdig volgt, kan de impact beperken.
-
Gezondheidsbescherming primeert. Economische belangen wogen hier niet op tegen het risico voor werknemers en consumenten.
-
Communicatie en opleiding zijn cruciaal. Werknemers in schoonheidsinstituten moeten weten dat ze deze producten niet meer mogen gebruiken, ook niet als klanten er specifiek om vragen.
Wat nu te doen?
Voor professionals en ondernemingen in de sector geldt:
-
Check productlabels en samenstellingen. Zorg dat alles conform is en geen verboden ingrediënten bevat.
-
Haal TPO-producten uit gebruik en voorraad. Vermijd sancties of reputatieschade.
-
Zoek alternatieven bij leveranciers. Vraag expliciet naar conformiteit met de nieuwe wetgeving.
-
Monitor regelgeving vroegtijdig. Wie in 2024 de Europese discussies rond TPO volgde, kon al anticiperen.
Reflectie
Het verbod op TPO toont hoe de gezondheidsbescherming in de EU soms zonder compromis wordt doorgevoerd. Voor preventieadviseurs ligt hier een kans om bedrijven alert te maken op vooruitziend risicobeheer. Want de vraag is niet of, maar wanneer er een volgende stof in het vizier komt.
Durf jij als organisatie tijdig je producten, processen en leveranciers onder de loep te nemen? Of wacht je tot de regelgever het mes erin zet?
Wil je meer weten? De belangrijkste vragen en antwoorden zijn terug te vinden op de website van de Europese Commissie.
