In 2023 werd een groot aantal ernstige arbeidsongevallen eerst geweigerd door verzekeraars, maar na controle door Fedris alsnog goedgekeurd. Deze ontwikkeling kadert in een bredere trend van stijgende afwijzingen en meer controle op de beoordeling van arbeidsongevallen.

Toename van geweigerde arbeidsongevallen

Het aantal afgewezen arbeidsongevallen blijft stijgen. In 2021 werd 14,8% van de aangiftes geweigerd, goed voor 21.808 dossiers. In 2022 steeg dat tot 15,5%, ofwel 23.400 dossiers. Deze percentages liggen veel hoger dan in 1985, toen slechts 2,2% werd afgewezen. Vooral bij ernstige ongevallen blijkt dat een aanzienlijk deel van de weigeringen onterecht is: eerdere controles door Fedris toonden aan dat 1 op de 5 ernstige ongevallen foutief werd afgekeurd.

Fedris krijgt ruimere controlemogelijkheden

Tot voor kort mocht Fedris, het Federaal Agentschap voor Beroepsrisico’s, enkel steekproefsgewijs controleren of verzekeringsmaatschappijen terecht arbeidsongevallen afwezen. Sinds 2023 is dat veranderd: op vraag van minister van Sociale Zaken Frank Vandenbroucke kreeg Fedris de opdracht om alle geweigerde ernstige arbeidsongevallen systematisch te onderzoeken. Hiervoor werd extra personeel voorzien, waaronder drie bijkomende juristen.

Fedris mag bovendien rechtstreeks juridische stappen ondernemen als een verzekeraar een terecht dossier blijft weigeren. Dat verlicht de druk op slachtoffers, die anders zelf een procedure zouden moeten opstarten.

Resultaten van de controle in 2023

In totaal onderzocht Fedris 3.949 afgewezen dossiers van ernstige arbeidsongevallen uit 2023: 3.147 in de privésector en 802 in de publieke sector. Op 31 december 2023 waren 3.286 van deze dossiers volledig afgesloten. Daaruit bleek dat 347 weigeringen onterecht waren, goed voor ongeveer 11%. In 228 gevallen werd het dossier alsnog goedgekeurd door de verzekeraar — dat is twee derde van de onterecht afgewezen dossiers.

Dankzij deze herzieningen kregen honderden slachtoffers alsnog recht op terugbetaling van medische kosten en schadevergoeding.

Impact op slachtoffers en rol van preventieadviseurs

Een foute weigering heeft vaak zware gevolgen voor het slachtoffer, zowel financieel als emotioneel. Het onderzoeksprogramma Pano bracht in 2023 zulke situaties onder de aandacht. Werknemers getuigden over de onzekerheid en stress die gepaard gingen met een afwijzing van hun dossier.

Voor preventieadviseurs is dit een belangrijk signaal: een correcte en volledige aangifte van een arbeidsongeval is essentieel. Ook bij twijfel over de erkenning door de verzekeraar is het nuttig om het slachtoffer te wijzen op de mogelijkheid tot herziening via Fedris.

Betere bescherming dankzij beleidshervorming

De recente uitbreiding van de controlemogelijkheden wordt breed gedragen. Zowel vakbonden als Assuralia, de sectororganisatie van verzekeraars, benadrukken het belang van duidelijke regels en een correcte toepassing van de wetgeving. In het parlement is ook een wetsvoorstel besproken om bij elke afwijzing een heffing van 100 euro aan te rekenen aan de verzekeraar, als financiering voor de controles door Fedris.

Besluit

Het toenemend aantal afgewezen arbeidsongevallen en de hoge foutenmarge bij ernstige gevallen maken duidelijk dat systematische controle nodig is. Preventieadviseurs spelen een sleutelrol in het correct melden van arbeidsongevallen, het begeleiden van slachtoffers en het opvolgen van betwiste dossiers. De versterkte rol van Fedris zorgt voor meer rechtszekerheid en een betere bescherming van werknemers.

Bron

VRT NWS – 2 op 3 geweigerde ernstige arbeidsongevallen in 2023 alsnog goedgekeurd na controle

Fedris – Statistisch jaarverslag 2023

VRT NWS – Recordaantal aangiftes arbeidsongevallen geweigerd door verzekeraars: “Hier zit duidelijk verdienmodel achter”