De Duitse DGUV Barometer 2025 belicht de impact van tijdsdruk, personeelskrapte en gebrekkige risicobeoordeling op veiligheid en gezondheid. Omdat de arbeidsmarkt in België vergelijkbaar is, licht ik de belangrijkste conclusies uit het rapport in dit artikel toe.

Dalende ongevalscijfers, stijgende mentale belasting

Hoewel het aantal arbeidsongevallen en beroepsziekten in Duitsland verder blijft dalen, wijzen de resultaten van de DGUV Barometer 2025 op een verontrustende toename van psychische belasting op het werk. De enquête toont dat tijdsdruk, werkintensivering en personeelstekort inmiddels structurele risico’s vormen voor veiligheid en gezondheid.

In 2024 daalde het aantal meldingsplichtige arbeidsongevallen met 4%, terwijl het aantal dodelijke arbeidsongevallen een nieuw laagterecord bereikte. Toch wijst DGUV-directeur Dr. Stefan Hussy erop dat de rol van psychosociale factoren almaar belangrijker wordt – zowel als oorzaak van ongevallen als in het welzijnsbeleid van organisaties.

Tijdsdruk als structurele risicofactor

De perceptie van tijdsdruk is sectoroverschrijdend. Zo meldt 51% van de respondenten een toegenomen druk om taken snel af te ronden. Andere opvallende signalen:

• 43% ervaart een prikkelbaardere sfeer onder collega’s.

• 29% merkt dat de openheid om fouten te bespreken afneemt.

• 22% stelt dat veiligheid en gezondheid vaker ondergeschikt zijn geworden aan andere prioriteiten.

Deze bevindingen zijn vooral uitgesproken in de zorg, het onderwijs en het openbaar bestuur.

Sectorale verschillen in ervaren risico’s

De DGUV-enquête toont duidelijke sectorale patronen:

• In het bouw- en verwerkende bedrijf overheersen fysieke risico’s zoals valgevaar en machineongevallen.

• In onderwijs, zorg en overheid ligt de nadruk op psychosociale belasting, conflicten en agressie.

• Bedreigingen of geweld worden door 46% van de werknemers in het onderwijs en 50% in de zorg als risico aangehaald.

In totaal geeft 68% van de bevraagden aan dat struikelen, uitglijden en vallen het vaakst voorkomende ongevalstype vormen.

Risico-inschatting en preventie blijven achter

Ondanks het besef van psychosociale risico’s blijkt uit het rapport dat de uitvoering van risicobeoordelingen vaak tekortschiet:

• Slechts 61% van de leidinggevenden bevestigt dat er systematisch risicoanalyses worden uitgevoerd.

• Slechts 37% van deze beoordelingen omvat de factor “psychische belasting”.

• In kleinere ondernemingen (tot 50 medewerkers) zijn er significant meer lacunes op vlak van preventieve maatregelen zoals instructies, arbeidsgeneeskundige opvolging of aanwezigheid van veiligheidsbegeleiding.

Werkomstandigheden als risicoversneller

Werkdruk en tijdsdruk worden door 50% van de respondenten gezien als belangrijkste oorzaak van ongevallen, gevolgd door:

• Overuren door personeelstekort (32%)

• Onvoldoende communicatie (27%)

• Te weinig rust- en pauzetijd (25%)

• Slecht werkklimaat (24%)

Fysieke factoren zoals lawaai, slechte verlichting en defecte machines worden minder vaak genoemd.

Homeoffice: ingeburgerd maar onvoldoende ondersteund

Thuiswerken is in Duitsland structureel verankerd: 45% werkt deels van thuis uit. Toch ontvangt 40% geen gerichte informatie over veiligheid en ergonomie. In sectoren waar thuiswerk minder voorkomt (zoals zorg en bouw), ontbreekt deze voorlichting zelfs bijna volledig.

Bevraging bevestigt noodzaak van integraal preventiebeleid

Hoewel 78% van de werknemers aangeeft goed ondersteund te worden op vlak van veilig en gezond werken, blijken deze cijfers sector- en bedrijfsgrootte-afhankelijk. In kleine ondernemingen en het onderwijs is de ondersteuning duidelijk minder sterk.

Werkgevers doen er goed aan om, naast technische maatregelen, ook in te zetten op een gedragen cultuur van preventie, inclusief aandacht voor mentale gezondheid. Preventie blijft een gedeelde verantwoordelijkheid – en is meer dan ooit ook een strategische investering in retentie, welzijn en continuïteit.

Bron

DGUV – Barometer Arbeitswelt 2025 – Arbeitswelt im Wandel