In 2024 nam het gemiddelde verzuim in Nederland toe met een extra verzuimdag per werkende. Dit lijkt misschien beperkt, maar de economische impact is aanzienlijk: de totale verzuimkosten stegen met een miljard euro ten opzichte van 2023. Vooral langdurig psychisch verzuim blijft een belangrijke uitdaging. Ook in België is een gelijkaardige stijging van verzuimcijfers zichtbaar, wat de relevantie van deze bevindingen en adviezen voor beide landen onderstreept.

Psychisch verzuim neemt verder toe

Uit een analyse van de verzuimcijfers door Arbo Unie blijkt dat psychische klachten een steeds grotere rol spelen bij langdurig verzuim. De gemiddelde verzuimduur door psychische klachten is in de afgelopen drie jaar met 20 dagen gestegen bij werkenden tussen de 35 en 55 jaar. Voor jongere en oudere werknemers nam de verzuimduur door psychische klachten met gemiddeld 10 dagen toe. Dit is zorgwekkend, aangezien psychisch verzuim al jarenlang de belangrijkste oorzaak is van langdurig ziekteverzuim in Nederland en ook in België een toenemende uitdaging vormt.

Oorzaken van langer psychisch verzuim

Volgens bedrijfsarts en hoogleraar bedrijfsgeneeskunde prof. dr. Corné Roelen zijn er meerdere oorzaken voor de toename van de verzuimduur door psychische klachten. Enerzijds ervaren werkenden een steeds grotere mentale belasting, zowel op het werk als in de privésfeer. Dit leidt tot meer aandacht voor mentale gezondheid in de media en online. Anderzijds lijkt er een verschuiving in de beleving van stress: wat tien jaar geleden als ‘drukte’ werd ervaren, wordt nu eerder als burn-out bestempeld. Dit leidt ertoe dat werkenden sneller hulp zoeken bij huisartsen of psychologen. Door de lange wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) wordt de weg naar herstel vertraagd en keren werknemers later terug naar de werkvloer. Ook in België spelen vergelijkbare factoren een rol, zoals de beperkte capaciteit in de mentale gezondheidszorg en de toenemende werkdruk.

Verminderde sociale verbinding door thuiswerken

Een andere factor die bijdraagt aan de toename van psychisch verzuim is de impact van hybride werken. Arbeids- en organisatieadviseur Jan van den Hoogen van Arbo Unie wijst erop dat sinds de coronapandemie veel werknemers deels thuiswerken. Uit periodieke medische onderzoeken blijkt dat veel werkenden hierdoor de sociale verbinding op de werkvloer missen. Dit heeft niet alleen invloed op de productiviteit, maar ook op het werkplezier en het mentale welzijn. Een gebrek aan sociale cohesie binnen teams kan bovendien leiden tot een verhoogde uitstroom, wat de krapte op de arbeidsmarkt verder vergroot. Dit fenomeen is ook in België herkenbaar, waar bedrijven worstelen met het evenwicht tussen thuiswerk en teamcohesie.

Aanbevelingen voor werkgevers

Om de negatieve impact van langdurig psychisch verzuim te beperken, is het essentieel om sociale verbinding binnen teams te versterken. Preventieadviseurs kunnen werkgevers adviseren over effectieve maatregelen, zoals:

• Duidelijke afspraken over thuiswerken: Beperk het aantal thuiswerkdagen en stimuleer fysieke aanwezigheid op de werkvloer op vaste dagen om de teamspirit te behouden.

• Regelmatige check-ins: Moedig leidinggevenden aan om structureel het welzijn van medewerkers te monitoren en eventuele signalen van stress tijdig op te vangen.

• Bevordering van sociale cohesie: Zorg voor momenten waarop medewerkers elkaar fysiek kunnen ontmoeten, zoals gezamenlijke lunchpauzes, teamoverleg en informele bijeenkomsten.

Conclusie

Sociale verbinding op de werkvloer is niet alleen van belang voor productiviteit, maar vooral voor het welzijn van medewerkers. Een sterke teamspirit draagt bij aan een lager verzuim en verhoogt de betrokkenheid, wat uiteindelijk ook bijdraagt aan het aantrekken en behouden van personeel in een krappe arbeidsmarkt. Deze inzichten en adviezen zijn niet alleen relevant voor Nederland, maar ook voor België, waar bedrijven met vergelijkbare uitdagingen kampen.

Bron

NVAB – Hoger gemiddeld verzuim vooral door langer verzuim bij psychische klachten