Een nieuwe studie toont aan dat nachtwerkers die enkel overdag eten, mogelijke cardiovasculaire risico’s van nachtwerk kunnen beperken.

Nachtwerk en verhoogd gezondheidsrisico

Ongeveer 15% van de werkende bevolking in geïndustrialiseerde landen werkt ’s nachts, ook in België. Tal van studies wijzen op een verhoogd risico op hart- en vaatziekten bij deze groep. Eén van de verklaringen is de verstoring van het circadiane ritme, wat kan leiden tot nadelige effecten op onder andere bloeddruk, hartritmevariabiliteit en stollingsfactoren in het bloed.

Studieopzet: maaltijdtijdstip als interventie

Onderzoekers van het Brigham and Women’s Hospital (Boston, USA) voerden een gecontroleerd laboratoriumonderzoek uit bij 20 gezonde volwassenen. De deelnemers simuleerden nachtwerk onder strikt gecontroleerde omstandigheden. Eén groep at zowel overdag als ’s nachts (controlegroep), de andere enkel overdag (interventiegroep). Alle andere factoren – zoals slaap, licht, activiteit, houding en voeding – werden constant gehouden.

Belangrijkste bevindingen

De groep die alleen overdag at, vertoonde géén verslechtering van cardiovasculaire risicofactoren na simulatie van nachtwerk. In de controlegroep – met nachtelijke maaltijden – werden volgende negatieve veranderingen vastgesteld:

• Daling van hartritmevariabiliteit (pNN50 -25,7%, RMSSD -14,3%), wat wijst op verminderde parasympathische activiteit.

• Toename van de LF/HF-ratio (+5,5%), een indicatie van verhoogde sympathische activiteit.

• Stijging van PAI-1 (+23,9%), een stollingseiwit dat geassocieerd wordt met een hoger risico op trombose.

• Geen verandering in cortisol of hartslag, maar bloeddruk daalde enkel bij de interventiegroep (-6 à -8%).

Implicaties voor preventie

Deze studie suggereert dat maaltijdtiming een haalbare gedragsmatige interventie kan zijn om de nadelige cardiovasculaire effecten van nachtwerk te beperken. Hoewel verdere studies in realistische werksettings nodig zijn, bieden de resultaten een eerste bewijs dat ook bij onregelmatig slaappatroon, een regelmatige eetstructuur – beperkt tot daglichturen – een beschermend effect kan hebben.

Wat betekent dit voor preventieadviseurs?

Voor preventieadviseurs betekent dit dat voedingsadvies aan nachtwerkers zich niet alleen hoeft te richten op wat men eet, maar ook op wanneer men eet. In overleg met arbeidsartsen en voedingsdeskundigen kunnen aangepaste voedingsschema’s opgenomen worden in welzijns- en preventiebeleid voor nachtwerkers.

📌 Let wel op: dit is een kleinschalige laboratoriumstudie met jonge gezonde deelnemers, zonder echte nachtwerkervaring. De vertaling naar de praktijk vereist aanvullend onderzoek bij effectieve nachtwerkers in diverse sectoren.

Bron

Chellappa S et al. Daytime eating during simulated night work mitigates changes in cardiovascular risk factors: secondary analyses of a randomized controlled trial. Nature Communications 16, Article number: 3186 (2025).