Een recent internationaal onderzoek van Workplace Options (WPO) en het International Institute of Risk & Safety Management (IIRSM) toont aan dat er een kloof bestaat tussen de erkenning van psychologische veiligheid en de daadwerkelijke aanpak van psychosociale risico’s op de werkvloer. Hoewel 93 procent van de bedrijfsleiders erkent dat psychologische veiligheid direct invloed heeft op de bedrijfsprestaties, ontbreekt het in veel organisaties aan duidelijke strategieën om deze risico’s structureel aan te pakken.

Onderzoeksmethode

Het onderzoek werd uitgevoerd onder 370 bedrijfsleiders en managers, waaronder HR-, operationele en risicomanagers, leidinggevenden in gezondheid en veiligheid, en welzijnscoördinatoren. De data werden verzameld in juni en juli 2024.

Voordelen van psychologische veiligheid

Een veilige werkcultuur waarin medewerkers zich vrij voelen om hun mening te uiten en fouten te maken zonder angst voor negatieve gevolgen, heeft een positieve impact op de organisatie:

• 93 procent van de leiders geeft aan dat psychologische veiligheid de productiviteit en innovatie bevordert.

• 90 procent verwacht een rendement van minstens zes procent op investeringen in psychologische veiligheid, terwijl een derde een rendement van meer dan twintig procent inschat.

Grote kloof tussen beleid en uitvoering

Hoewel veel organisaties initiatieven hebben rond welzijn, ontbreekt het vaak aan een volledige integratie in het beleid:

• 88 procent van de bedrijven heeft een welzijnsstrategie, maar slechts 29 procent beschrijft deze als “zeer uitgebreid”.

• 24 procent van de respondenten beoordeelt de eigen welzijnsprogramma’s als “onvoldoende” of “gedeeltelijk ontoereikend”.

• 60 procent heeft geen getraind personeel om psychosociale risico’s te beheren of weet niet of dergelijke functies bestaan.

• 51 procent van de organisaties beschouwt fysieke en psychosociale risico’s als even belangrijk, maar 42 procent geeft fysieke risico’s nog steeds prioriteit.

• Minder dan de helft (40 procent) van de organisaties heeft een team dat getraind is in het identificeren en rapporteren van psychosociale risico’s.

Van fysieke naar psychosociale veiligheid: een noodzakelijke verschuiving

Traditioneel lag de nadruk op fysieke veiligheid, maar het besef groeit dat psychosociale risico’s een even grote impact kunnen hebben. Het onderzoek wijst op enkele verbeterpunten:

• Betere samenwerking tussen afdelingen: HR, risicomanagement en welzijnsteams moeten samenwerken met een duidelijke verdeling van verantwoordelijkheden.

• Regelmatige psychosociale risicobeoordelingen: Slechts 4 procent van de organisaties voert deze maandelijks uit, terwijl een kwart dit nooit doet en een derde niet weet of dit gebeurt.

• Training voor leidinggevenden: Managers en supervisors spelen een sleutelrol in het herkennen van risico’s en het doorverwijzen naar ondersteunende diensten. Momenteel voelt slechts 42 procent van de leidinggevenden zich zeker dat ze een collega met welzijnsproblemen kunnen ondersteunen.

• Uitgebreidere welzijnsstrategieën: Digitale hulpmiddelen zoals welzijnsapps kunnen een aanvulling zijn, maar mogen geen vervanging zijn voor een breed gedragen welzijnsbeleid.

• Voorbereiding op crises: Organisaties moeten beschikken over responsplannen voor traumatische gebeurtenissen en posttraumatische ondersteuning. Slechts 63 procent van de organisaties geeft aan goed voorbereid te zijn op crisissituaties.

Leiderschap als motor voor verandering

Ondanks de erkenning van het belang van psychologische veiligheid, ontbreekt het in veel organisaties aan concrete actie. Een effectieve aanpak is gebaseerd op meten, analyseren, implementeren en continu verbeteren. Leiderschap speelt hierin een belangrijke rol. Investeren in psychologische veiligheid levert niet alleen een gezondere werkomgeving op, maar draagt ook bij aan duurzame prestaties en risicobeheer.

Bron

Workplace Options & IIRSM – The Impact of Psychological Safety on Employee Engagement and Risk Management.