Een recente analyse van het Amerikaanse instituut NIOSH toont aan dat werkgerelateerde verwondingen door het inademen van gevaarlijke stoffen vaak voorkomen, maar in veel gevallen vermijdbaar zijn door gerichte opleiding en preventie.

Inhalatieletsels in cijfers

Onderzoekers van het Amerikaanse NIOSH (National Institute for Occupational Safety and Health) analyseerden data van OSHA (Occupational Safety and Health Administration) uit de periode april 2011 tot maart 2022. Ze identificeerden meer dan 2.500 werkgerelateerde inhalatieletsels:

• 337 gevallen met dodelijke afloop

• 880 ziekenhuisopnames

• 1.300 poliklinische ziekenhuisbezoeken

De belangrijkste oorzaken waren:

• Anorganische gassen (53%), met name koolmonoxide

• Zuren, basen en oxiderende stoffen (13%), zoals watervrije ammoniak

• Schoonmaakmiddelen, die letsels veroorzaakten in 16 van de 20 onderzochte sectoren

Vooral de productiesector (28,6%) en de bouwsector (17,2%) rapporteerden veel incidenten. In de industrie en de horeca kwamen letsels door schoonmaakproducten het vaakst voor.

Wat zijn inhalatieletsels?

Inhalatieletsels ontstaan door het inademen van schadelijke dampen, gassen, rook of fijn stof. Afhankelijk van het type stof, de concentratie en de duur van de blootstelling, kunnen de effecten variëren van tijdelijke irritatie tot blijvende schade of zelfs overlijden.

Veel voorkomende klachten zijn:

• Irritatie van de luchtwegen (hoesten, keelpijn, kortademigheid)

• Longschade of chemische pneumonitis

• Bewustzijnsverlies of verstikking (bijvoorbeeld bij blootstelling aan CO)

• Laattijdige gezondheidseffecten, zoals sensibilisatie of beroepsastma

Belgische context en regelgeving

In België valt de bescherming tegen blootstelling aan gevaarlijke stoffen onder de Codex Welzijn op het Werk, boek VI. Werkgevers zijn verplicht om:

• Gevaarlijke stoffen te inventariseren en risico’s te beoordelen

• Maatregelen te nemen volgens het STOP-principe (Substitutie, Technische maatregelen, Organisatorische maatregelen, Persoonlijke bescherming)

• Werknemers doeltreffend op te leiden en te informeren

• Adequate ventilatie en detectiesystemen te voorzien

• Medisch toezicht te organiseren bij blootstelling aan bepaalde stoffen

Opleiding en bewustmaking zijn cruciaal

NIOSH benadrukt dat veel letsels vermeden hadden kunnen worden door gerichte opleiding. Preventieadviseurs kunnen hier een sleutelrol spelen, onder andere door:

• Praktische instructies te geven over veilig omgaan met chemische producten

• Procedures rond ventilatie, opslag en incidentbeheer te evalueren

• Samen te werken met de arbeidsarts bij de risicoanalyse en het gezondheidstoezicht

• Te waken over een correcte toepassing van veiligheidsinformatiebladen (SDS)

Vooral nieuwe of tijdelijke werknemers, maar ook personeel in de schoonmaak, horeca en kleinere bedrijven, lopen een verhoogd risico bij onvoldoende opleiding of toezicht.

Conclusie

Inhalatieletsels blijven een onderschat risico op de werkvloer. De cijfers tonen aan dat dodelijke en ernstige incidenten zich in alle sectoren kunnen voordoen, vaak na blootstelling aan alledaagse producten zoals reinigingsmiddelen. Preventieadviseurs kunnen het verschil maken door risico’s tijdig te signaleren, het beleid mee vorm te geven en te zorgen voor duidelijke, toegankelijke instructies voor werknemers.

Bron

Het volledige onderzoek werd gepubliceerd in het American Journal of Industrial Medicine.