Nieuwe cijfers van Ethias tonen aan dat bijna één op de vier arbeidsongevallen plaatsvindt op weg van en naar het werk. Zachte mobiliteit, zoals fietsen en wandelen, speelt hierbij een steeds grotere rol.
Arbeidsongevallen op de arbeidsweg: een stijgende trend
Ethias analyseerde meer dan 7.500 schadegevallen uit 2024. Sinds 2021 is het aantal arbeidsongevallen op de arbeidsweg toegenomen:
- 2021: 5.346 schadegevallen
- 2022: 6.670 schadegevallen
- 2023: 7.698 schadegevallen
- 2024: 7.500 schadegevallen
In 2021 ging het om 21% van alle arbeidsongevallen. Tussen 2022 en 2024 steeg dat aandeel naar gemiddeld 23%.
Zachte mobiliteit: meer risico’s dan verwacht
Uit de analyse blijkt dat 43% van de ongevallen op de arbeidsweg in 2024 verband hield met tweewielers, al dan niet elektrisch aangedreven. Deze evolutie vraagt om extra aandacht:
- 41% van het absenteïsme is te wijten aan arbeidswegongevallen.
- Deze ongevallen vertegenwoordigen 26% van het totale absenteïsme.
- De gemiddelde duur van arbeidsongeschiktheid is 17% hoger dan bij ongevallen op de werkvloer.
- Zes maanden na het ongeval is 4% van de slachtoffers nog steeds arbeidsongeschikt, goed voor 27% van het totale absenteïsme gelinkt aan woon-werkverkeer.
Verplaatsingsmiddelen en hun risico’s
Drie types van verplaatsing zijn het vaakst betrokken bij ongevallen:
- Wagen met verbrandingsmotor
- (Elektrische) fiets
- Te voet
Daarnaast stijgt het aantal ongevallen met steps, speedpedelecs en elektrische scooters, wat gerichte preventiemaatregelen vereist.
Typische verwondingen per vervoermiddel
Ethias onderzocht ook de aard van de verwondingen:
- Onderste ledematen: 27% van de ongevallen, vooral bij fietsen (35%) en wandelen (42%). Verantwoordelijk voor 29% van het absenteïsme.
- Bovenste ledematen: 16% van de letsels, vaak bij mobiliteitstoestellen (51%) en te voet (22%). Verantwoordelijk voor 22% van het absenteïsme.
- Nek, rug, wervelkolom: 9% van de schadegevallen, meestal bij auto-ongevallen (70%).
- Hoofdletsels: 6% van de ongevallen. Vooral gelinkt aan zachte mobiliteit (47%) en auto-ongevallen (29%).
Blijvende letsels treffen vooral voetgangers, gevolgd door fietsers en motorrijders.
Regionale verschillen
De spreiding van ongevallen verschilt per regio:
- Vlaanderen: 53% van de ongevallen
- Wallonië: 30%
- Brussel: 17%
In Vlaanderen is het risico bij fietsen zes keer hoger dan in Wallonië, waar te voet gaan vaker leidt tot ongevallen.
Wat preventieadviseurs kunnen doen
Preventieadviseurs kunnen een sleutelrol spelen in het verminderen van ongevallen op de arbeidsweg. Enkele acties die zij kunnen ondernemen:
- Analyseer risico’s: voer een risicoanalyse uit specifiek voor woon-werkverkeer en integreer deze in het globaal preventieplan.
- Stimuleer opleiding: organiseer opleidingen over veilig gebruik van fietsen, speedpedelecs en zichtbaarheid in het verkeer.
- Sensibiliseer medewerkers: zet campagnes op rond helmdracht, reflecterende kledij en verkeersveiligheid.
- Bevorder veilige mobiliteit: werk samen met HR en mobiliteitsverantwoordelijken om veiligere alternatieven te promoten, zoals bedrijfsfietsen met veiligheidsuitrusting.
- Evalueer en verbeter: monitor de ongevallen op de arbeidsweg en pas preventiemaatregelen aan waar nodig.
Door actief in te zetten op deze acties dragen preventieadviseurs rechtstreeks bij aan de veiligheid van werknemers en de continuïteit van de organisatie.
Conclusie
Een actief preventiebeleid rond woon-werkverkeer beschermt werknemers en draagt bij aan de continuïteit van de organisatie. Daarom is het zinvol om mobiliteitsveiligheid op te nemen als onderdeel van het preventiebeleid.
