Bij een Belgisch software bedrijf krijgen werknemers in de loop van 2025 elke vrijdag vrij, met behoud van het volledige loon. Een mooi initiatief, want in de moderne arbeidsmarkt is er een belangrijke impact van werk op gezondheid en welzijn. Toch is een dergelijke maatregel geen garantie op verbeterd welzijn. Een nieuwe studie onderzoekt de invloed van zowel de kwaliteit als de kwantiteit van werk op de slaapkwaliteit van werknemers, een indicator voor algemeen welzijn.
Achtergrond
Onderzoek toont aan dat zowel lange als korte werkuren de slaapkwaliteit kunnen beïnvloeden. Langere werkuren kunnen leiden tot slaapstoornissen, terwijl minder uren werken mogelijk de toegang tot sociale en financiële voordelen beperkt, wat eveneens de slaapkwaliteit kan verminderen. Arbeidskwaliteit omvat meerdere dimensies: inkomen, vaardigheden en discretie, fysieke omgeving, sociale omgeving, werkintensiteit, vooruitzichten, werktijdkwaliteit en zingeving. Elk van deze factoren heeft een unieke invloed op de slaapkwaliteit:
- Inkomen: Een hoger inkomen is geassocieerd met betere slaapkwaliteit door verminderde financiële stress.
- Vaardigheden en discretie: Hoewel autonomie vaak positief is, kan hoogwaardig werk ook stress verhogen, wat de slaapkwaliteit schaadt.
- Fysieke omgeving: Een goede fysieke werkomgeving draagt bij aan betere slaap door vermindering van fysieke stress.
- Sociale omgeving: Sociale steun op het werk verbetert de slaapkwaliteit door positieve emotionele effecten.
- Werkintensiteit: Hoge werkintensiteit vermindert de slaapkwaliteit door verhoogde werkdruk.
- Vooruitzichten: Baanzekerheid en carrièrevooruitzichten bevorderen de slaapkwaliteit door vermindering van werkgerelateerde angst.
- Werktijdkwaliteit: Regelmatige en voorspelbare werkuren verbeteren de slaapkwaliteit.
- Zingeving: Zinvol werk draagt bij aan een betere mentale gezondheid en slaapkwaliteit.
Onderzoek
De nieuwe studie heeft drie hoofddoelen:
- Onderzoeken welke dimensie van arbeidskwaliteit de meeste invloed heeft op slaapkwaliteit.
- Vergelijken hoe arbeidskwaliteit en -kwantiteit samenhangen met slaapkwaliteit.
- Bestuderen hoe interactie tussen arbeidskwaliteit en -kwantiteit de slaap beïnvloedt.
Gegevens zijn verzameld uit de zesde golf van de European Working Conditions Survey (2015). De steekproef omvatte 27.825 werknemers in de leeftijd van 18 tot 65 jaar. Slaapkwaliteit werd gemeten aan de hand van zelfgerapporteerde slaapgerelateerde problemen.
Resultaten
De studie onthult dat arbeidskwaliteit een grotere invloed heeft op slaapkwaliteit dan arbeidskwantiteit. Vooral werkintensiteit, fysieke omgeving en werktijdkwaliteit blijken cruciale voorspellers van slaapkwaliteit. Langere werkuren hebben een minder significante invloed op slaapkwaliteit wanneer arbeidskwaliteit in beschouwing wordt genomen.

Afbeelding: Multivariate regressiemodellen die de effecten van werkkwaliteit op slaapkwaliteit onderzoeken, rekening houdend met het aantal werkuren. Bron: Guo et al.
Aanbevelingen voor werkgevers
- Werkdruk verlagen: Neem acties om de werkintensiteit te verminderen en voorspelbare werkuren te bieden.
- Gezonde werkomgeving: Bevorder een goede fysieke en sociale werkomgeving.
- Zinvol werk: Bied werknemers zinvol werk aan dat voldoening geeft.
- Flexibiliteit in werkuren: Moedig flexibele werkuren aan, zodat werknemers een betere balans tussen werk en privé kunnen vinden.
Het verbeteren van de arbeidskwaliteit, zoals het verminderen van werkintensiteit en het bevorderen van een gezonde fysieke en sociale werkomgeving, kan de slaapkwaliteit van werknemers aanzienlijk verbeteren. Beleidsmakers en werkgevers zouden zich moeten richten op het creëren van banen met hoge kwaliteit en redelijke werkuren om de gezondheid en het welzijn van werknemers te bevorderen. Focussen op deze aanbevelingen, draagt bij aan het welzijn van hun werknemers.