Extreme temperaturen zijn meer dan ongemakkelijk: ze verhogen het risico op arbeidsongevallen en ongevallen tijdens het woon-werkverkeer. Een recente analyse van de Duitse Sociale Ongevallenverzekering (DGUV) toont dat zowel hittegolven als vrieskou leiden tot meer incidenten. De impact van klimaatverandering is daarmee niet langer een theoretisch debat, maar een concreet thema voor preventie op de werkvloer.
De cijfers spreken duidelijke taal
Onderzoekers van DGUV koppelden ongevalsgegevens (2017–2023) aan weerstatistieken van de Duitse Meteorologische Dienst. Het resultaat is een opvallende U-curve: zowel zeer lage als zeer hoge temperaturen leiden tot meer ongevallen dan gematigde omstandigheden (10–15 °C).
-
Arbeidsongevallen: ongeveer 8% meer bij 30 °C en zelfs 16% meer bij temperaturen onder nul.
-
Woon-werkverkeer: bijna een verdubbeling van het aantal val- en glijpartijen bij vorst, en zo’n 12% meer incidenten bij hitte.
-
Verkeersongevallen: +20% bij vrieskou en +17% bij temperaturen boven 30 °C.
Het aantal extreem warme dagen verdrievoudigde sinds de jaren 50, terwijl het aantal vorstdagen afneemt. De toename van hittedagen weegt dus zwaarder door dan het positieve effect van minder winterkou.
Waarom nemen de risico’s toe?
Extreme temperaturen hebben zowel directe als indirecte effecten.
-
Bij hitte: concentratie en reactiesnelheid dalen, wat fouten en traag ingrijpen bevordert. Denk aan een heftruckchauffeur die bij 33 °C nét iets later remt.
-
Bij kou: gladde wegen en trottoirs vergroten de kans op struikelen of slippen. Een klassieker: de werknemer die op weg naar de parking uitglijdt en pas de werkdag begint… in het ziekenhuis.
Deze mechanismen zijn niet nieuw, maar ze worden scherper door de klimaatverschuiving die zich nu al voltrekt.
Wat betekent dit voor werkgevers?
De studie geeft geen kant-en-klare oplossingen, maar de implicaties zijn duidelijk. Als preventieadviseur kun je hier proactief op inspelen. Enkele pistes:
-
Aanpassen van werktijden – Vermijd fysiek zware taken tijdens de heetste uren van de dag.
-
Infrastructuur en uitrusting – Zorg voor schaduw, ventilatie, antislipmaterialen en aangepaste persoonlijke beschermingsmiddelen.
-
Verkeer en mobiliteit – Sensibiliseer medewerkers over de verhoogde risico’s bij gladheid of hitte. Denk aan alternatieve vervoersopties of telewerk.
-
Training en bewustmaking – Leer teams de signalen van hittestress of bevriezingsgevaar herkennen. Kleine ingrepen, zoals extra drinkpauzes of aangepaste kledij, kunnen ongelukken voorkomen.
-
Data gebruiken – Volg eigen ongevalsstatistieken op en koppel die waar mogelijk aan weerdata. Dat geeft inzicht in bedrijfsspecifieke patronen.
Reflectievraag
Hoe weerbaar is jouw organisatie tegen extreme temperaturen? Beschouw je het als een tijdelijk ongemak, of zie je het als een structureel risico dat om beleid en investeringen vraagt?
De cijfers van DGUV laten weinig ruimte voor twijfel: klimaatverandering vertaalt zich vandaag al in meer ongevallen. Wie veiligheid ernstig neemt, kijkt dus niet alleen naar machines en procedures, maar ook naar… de thermometer.
