Een Britse uitbater van een sport- en vrijetijdscentrum kreeg in juni 2026 een boete van 60.000 pond nadat een 34-jarige voetballer werd geëlektrocuteerd door een defecte schijnwerper langs een veld in Portsmouth. Het meest verontrustende detail staat niet in de boete, maar in de tijdlijn: een maand eerder had dezelfde armatuur al een agent buiten dienst een elektrische schok gegeven. Die melding leidde tot niets. De bedrading was al jaren versleten, de installatie stond bekend als in slechte staat, en toch werd er niet hersteld. De kern van deze zaak is een waarschuwing die nergens belandde.
Versleten bedrading die al jaren bekend was
Albert Xhediku speelde op 17 januari 2016 een partijtje zaalvoetbal met vrienden op het kunstgrasveld van het Mountbatten Leisure Centre. Toen de bal over de omheining ging, klom hij eroverheen om die te recupereren en raakte daarbij een schijnwerper die hem een dodelijke schok toediende. Reanimatie door zijn vrienden mocht niet baten; later die dag werd hij in het ziekenhuis overleden verklaard. Het onderzoek van de Health and Safety Executive wees uit dat de bedrading van de armatuur versleten en defect was, dat dit al jaren het geval was, en dat de uitbater de installatie nooit behoorlijk had geïnspecteerd of onderhouden.
Een maand eerder ging het al eens mis met dezelfde armatuur
De zaak draait om wat er nét daarvoor gebeurde. Ongeveer een maand voor het overlijden meldde een agent buiten dienst dat hij een elektrische schok had gekregen van diezelfde uitrusting. Dat is precies het type signaal waar een veiligheidssysteem voor bestaat: een waarschuwing zonder dodelijke afloop, gratis verkregen, met alle tijd om in te grijpen. De uitbater zette die melding niet om in een herstelactie. Tussen het eerste incident en het tweede zat geen technische escalatie, alleen een organisatie die een waarschuwing liet liggen.
De keuring uitvoeren is iets anders dan de opmerkingen opvolgen
Het Britse boetekader (de Health and Safety Executive, de Health and Safety at Work Act) staat ver van de Belgische Codex, maar het mechanisme erachter is gelijkaardig. Elke organisatie met elektrische installaties laat die periodiek keuren door een erkend organisme, zoals het AREI voorschrijft. Een keuringsverslag met opmerkingen is pas waardevol als die opmerkingen ook tot herstel leiden. In de praktijk zie je geregeld dat de keuring netjes is uitgevoerd en gearchiveerd, terwijl de vastgestelde tekortkomingen maanden of jaren blijven openstaan. Een melding van een medewerker over een tintelend gevoel aan een schakelaar volgt vaak dezelfde weg: genoteerd, en daarna stil.
Veel preventieadviseurs beheren installaties die ook publiek gebruiken
Een tweede element maakt de casus dichterbij dan ze lijkt. Het slachtoffer was geen werknemer, maar een bezoeker. Veel preventieadviseurs werken voor gemeenten, scholen, sportcentra of zorginstellingen waar dagelijks publiek over het terrein komt. De welzijnswet richt zich op werknemers, maar de feitelijke zorgplicht voor wie zich op je site bevindt, stopt niet aan de poort. Verouderende verlichtingsmasten, buitenarmaturen en installaties in publiek toegankelijke zones vallen nogal eens buiten de scope van een klassieke werkplekanalyse, net omdat er zelden iemand “werkt”.
Vragen om je eigen opvolging tegen het licht te houden
- Worden keuringsopmerkingen over elektrische installaties systematisch opgevolgd tot ze gesloten zijn, of stopt het bij het archiveren van het verslag?
- Wie bewaakt de termijn tussen een vastgestelde tekortkoming en het effectieve herstel?
- Komen meldingen van bijna-ongevallen (een schok, een vonk, een tintelende behuizing) terecht in hetzelfde opvolgsysteem als de formele keuringen?
- Zijn de verouderende installaties in publiek toegankelijke zones mee opgenomen in de risicoanalyse?
Aanbevelingen voor je eigen praktijk
- Koppel keuringsverslagen aan een sluitingsplicht. Leg vast dat een opmerking pas afgevinkt wordt na bewijs van herstel, met een verantwoordelijke en een einddatum per punt.
- Behandel elektrische near-misses als incidenten. Een schok zonder gevolgen krijgt dezelfde registratie en analyse als een arbeidsongeval, niet de status van anekdote.
- Neem verouderende infrastructuur expliciet op in het jaaractieplan. Maak van de staat van buitenverlichting, masten en publiek toegankelijke installaties een terugkerend agendapunt in het comité PBW.
- Breng publiek toegankelijke zones in kaart. Inventariseer waar derden in contact kunnen komen met elektrische uitrusting en toets of die zones in je risicoanalyse zitten.
Tot slot
Het defect in Portsmouth was al jaren aanwezig en een maand voor het overlijden concreet gesignaleerd. De technische oorzaak was bekend; wat ontbrak, was een systeem dat die kennis omzette in herstel. De vraag voor je eigen organisatie is wat er gebeurt met de opmerkingen uit je laatste elektrische keuring: liggen ze in een map, of staan ze op iemands takenlijst met een einddatum?
