Onderzoek uit Zuid-Korea wijst op significante verschillen in blootstelling aan beroepsrisico’s tussen mannelijke en vrouwelijke werknemers, zelfs wanneer ze in dezelfde functie en sector werken. Dit benadrukt de noodzaak van gerichte preventieve maatregelen om een veilige en gezonde werkomgeving voor iedereen te garanderen.

Verschillen in blootstelling aan risico’s

Uit de analyse van 18 zelfgerapporteerde beroepsmatige blootstellingen (fysiek, chemisch, biologisch, musculoskeletaal en psychosociaal) kwamen duidelijke trends naar voren:

• Fysieke en chemische blootstelling: Mannen rapporteerden vaker blootstelling aan hard geluid, trillingen en chemische producten.

• Psychosociale belasting: Vrouwen werden vaker geconfronteerd met boze klanten, emotioneel storende situaties en intensieve interacties met klanten.

• Musculoskeletale belasting: Mannen werkten vaker staand, terwijl vrouwen vaker repetitieve handbewegingen uitvoerden.

Deze verschillen kunnen grotendeels worden verklaard door taakverdeling binnen functies, fysieke verschillen en sectorale segregatie.

Oorzaken van genderverschillen in beroepsrisico’s

Werkzaamheden en taakverdeling binnen eenzelfde beroep zijn vaak verschillend voor mannen en vrouwen. Dit heeft invloed op de blootstelling aan beroepsrisico’s:

• Taakdifferentiatie: Onderzoek in Canadese ziekenhuizen toonde aan dat vrouwelijke schoonmakers vaker repetitieve taken uitvoerden, zoals bukken en reiken, terwijl mannelijke schoonmakers fysiek zwaardere taken kregen, zoals het duwen van zware objecten.

• Fysiologische verschillen: Fysieke kenmerken, zoals lengte en spierkracht, kunnen invloed hebben op de manier waarop werknemers taken uitvoeren. Zo lopen vrouwelijke serveerders gemiddeld sneller en verder dan hun mannelijke collega’s, wat hun musculoskeletale belasting verhoogt.

• Sectorale segregatie: Mannen werken vaker in beroepen met hogere fysieke en chemische blootstellingen (zoals de bouw), terwijl vrouwen vaker actief zijn in de zorg en dienstverlening, waar psychosociale belasting prominenter is.

Implicaties voor preventie en beleidsmaatregelen

De bevindingen tonen aan dat generieke preventiemaatregelen onvoldoende zijn om alle werknemers effectief te beschermen. Preventieadviseurs kunnen bijdragen aan betere werkomstandigheden door:

• Gerichte risicoanalyses die rekening houden met genderverschillen binnen beroepen.

• Aangepaste preventiemaatregelen die specifieke blootstellingen verminderen, zoals ergonomische aanpassingen bij repetitief werk en psychosociale ondersteuning bij klantcontacten.

• Bewustwordingscampagnes en training om leidinggevenden en werknemers te informeren over de impact van taakverdeling op beroepsrisico’s.

Conclusie

Genderverschillen in beroepsrisico’s zijn structureel en blijven bestaan, zelfs binnen dezelfde beroepen en sectoren. Een effectieve preventiestrategie houdt rekening met deze verschillen en past maatregelen aan op basis van de specifieke blootstellingen van werknemers. Genderbewust beleid draagt bij aan een veiligere en gezondere werkomgeving voor iedereen.

Bron

Lee G et al. Gender differences in occupational hazard exposures within the same occupation: A nationally representative analysis in South Korea. Scand J Work Environ Health 2025;51(2):111-118. Issue date: 01 Mar 2025.