Ik wil de vijftiende editie van de nieuwsbrief “Wegwijs in welzijn” opstellen. Ik geef je hieronder de inleiding (A), met persoonlijke reflecties, wat er allemaal gaande is en welke artikels het meeste reacties kregen en waarom. En vervolgens (B) een kort overzicht van elk artikel dat ik in de voorbije week op LinkedIn heb gepubliceerd (titel en inleiding).
Tot slot (C) de nieuwsbrief van de voorgaande week.
Maak op basis hiervan een nieuwe editie van mijn wekelijkse LinkedIn-nieuwsbrief Wegwijs in welzijn.
Doelpubliek: preventieadviseurs, HR-professionals, beleidsmakers in welzijn op het werk.
Stijl: helder, professioneel, beknopt maar betrokken. Geen jargon zonder uitleg. Indien passend, een lichte kwinkslag.
A. Inleiding
Ik heb altijd een zwak gehad voor goede gesprekken. Psychologische veiligheid is daarvoor een vereiste; opdat àlle stemmen gehoord worden en ook alle bezorgdheden benoemd worden. Liever pittige discussies dan valse conformiteit. Ik blijf erbij, dat is een belangrijk gegeven. Alleen: ergens onderweg ontdekte ik dat een vergadering met veel dialoog niet per se veel beslist.
Niet zo lang geleden werd dat opnieuw duidelijk. Ik zat in een overleg waar we het eens waren over alles… behalve wat we nu eigenlijk gingen dóen. Iedereen had gelijk, niemand had een taak. Het was een soort verbale groepsmassage. Heel aangenaam, nul resultaat.
Enkele jaren terug heb ik me met mijn medisch team eens een ganse dag afgezonderd, en we hebben samen de spelregels vastgelegd. Iedereen brengt op voorhand hun agendapunt aan, met tijdsinschatting en context. Ik leg de agenda vast. We starten op tijd. Geen multitasking op pc’s of smartphones. En voor elk punt eventueel pittige discussies, maar we sluiten af met één besluit, voor elke actie één eigenaar, één datum. Dit alles klinkt misschien als het huishoudreglement van een scoutsploeg, maar het werkt wel. Duidelijkheid is niet saai, maar juist bevrijdend. Sinds we dat invoerden, is de sfeer even goed, maar zijn we nog efficiënter en effectiever geworden.
Dus ja, ik ga voortaan wat strenger zijn voor praatbarakken. Dit geeft duidelijkheid en ownership. En dat komt pas als iedereen weet wie wat doet en wanneer. We moeten het niet minder over mensen hebben, maar wél vaker over besluiten.
Okee, de artikels van de week. Deze week heb ik elf artikels gepubliceerd op LinkedIn. Mijn enigszins geprikkelde fact-check van een artikel over een ex-Pringles-medewerker (1) heeft nog het meest teweeggebracht. De Artsenkrant vroeg me ook of ze het als opiniestuk konden overnemen (uiteraard!). Er kwamen ook veel likes op mijn artikel over beweging als medicijn (9).
Re-integratie blijft “verkopen”, zoals deze week ook mijn artikel over de huisarts in het terug-naar-werkbeleid (4); tja, er is dan ook veel rond te doen (kijk maar naar mijn nieuwsbrieven van de voorgaande weken voor meer info). En ook juridisch getinte artikels, zoals deze week over Uber (8), daar is steevast meer dan gemiddelde interesse voor.
Waar heb ik het nog al over gehad? Zie hieronder. Voor de komende weken staan de artikels ook al klaar.
B. Artikels
1. Medische overmacht is geen willekeur: wat echt speelt achter het “ontslag door autisme”-verhaal
Met enige ergernis lees ik het verhaal van een ex-werknemer van Pringles die naar de rechtbank stapt omdat hij naar eigen zeggen “ontslagen werd omwille van zijn autisme”. De krantenkop is pakkend, de verontwaardiging voorspelbaar. Maar wie de arbeidswetgeving kent, fronst vooral de wenkbrauwen. Wat hier wordt voorgesteld als een emotioneel drama, is juridisch en medisch een kluwen van misverstanden. En dat is jammer, want zulke verhalen brengen meer ruis dan helderheid in een domein dat net nood heeft aan kennis en nuance.
-
Vijf sleutels voor duurzame re-integratie in tijden van langdurige uitval
België telt vandaag een recordaantal langdurig zieken. Voor velen is terugkeren naar werk geen rechte weg maar een kronkelend pad vol onzekerheid. Een recente studie van de SERV (Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen) werpt nieuw licht op wat echt werkt bij re-integratie. Niet regels of procedures blijken doorslaggevend, maar de kwaliteit van relaties, mensgericht leiderschap en ruimte voor herstel. -
Weg met de klokwissel? Tijd om wakker te worden
Twee keer per jaar draaien we aan de klok, en twee keer per jaar raken we collectief ontregeld. Wat ooit bedoeld was om energie te besparen, kost ons vandaag vooral slaap, concentratie en welzijn. Maar is dat wetenschappelijk echt zo dramatisch? En wat kunnen organisaties hiermee doen? -
De huisarts in het terug-naar-werkbeleid: spilfiguur of overbelaste schakel?
Een succesvolle terugkeer naar werk na ziekte staat of valt met samenwerking. Dat bevestigt ook Domus Medica vzw, dat recent een bevraging uitvoerde bij hun leden over de rol van de huisarts in het terug-naar-werkbeleid. De conclusie is duidelijk: huisartsen willen hun patiënten ondersteunen, maar voelen zich vandaag vaak gevangen tussen vertrouwen en controle, tussen geneeskunde en beleid. Hun boodschap aan het beleid en aan werkgevers is eenvoudig: geef ons een duidelijk kader, betere samenwerking en minder administratie, dan helpen wij graag mee. -
Kunstmatige intelligentie in welzijn op het werk: hype of hulp?
Steeds meer bedrijven experimenteren met artificiële intelligentie (AI), maar slechts een minderheid gebruikt het vandaag al om werk veiliger of gezonder te maken. Een recente Canadese studie toont aan dat één op drie organisaties AI inzet voor welzijn en veiligheid op het werk. Vooral grote en risicovolle ondernemingen lopen voorop, terwijl kleinere bedrijven nog aarzelen. Toch lijkt het slechts een kwestie van tijd voor AI een vaste plaats krijgt in het arsenaal van preventieadviseurs. -
De Europese Code tegen Kanker: van leefstijl naar leefomgeving
De Europese Code tegen Kanker is vernieuwd. De vijfde editie (ECAC5) bevat veertien duidelijke aanbevelingen waarmee burgers, werkgevers en overheden kanker kunnen helpen voorkomen. Ongeveer 40% van alle kankers is vermijdbaar. Maar dit lukt pas écht als ook de omgeving meewerkt, van beleid tot werkvloer. De Europese aanbevelingen kaderen binnen het bredere “Europe’s Beating Cancer Plan”, dat naast ethische ook economische argumenten benadrukt: elk jaar kost kanker de EU meer dan 93 miljard euro. Investeren in preventie is dus niet alleen goed voor mensen, maar ook voor bedrijven. -
Boekbespreking – De mythen van innovatie: waarom vernieuwen zelden begint met een eureka
Innovatie klinkt als magie. Nieuwe ideeën, visionaire leiders, baanbrekende doorbraken… het lijkt allemaal plots te gebeuren. Maar in The Myths of Innovation haalt Scott Berkun die romantiek genadeloos onderuit. Vernieuwing, zegt hij, is meestal geen kwestie van genialiteit of geluk, maar van volharding, context en samenwerking. En dat is precies waarom zijn inzichten ook relevant zijn voor wie in welzijn of HR werkt. -
Uber onder gezag: arbeidshof bevestigt statuut werknemer voor chauffeur
Het arbeidshof van Brussel bevestigde op 13 juni 2025 dat een Uber-chauffeur moet worden beschouwd als werknemer, niet als zelfstandige. Daarmee krijgt het debat over de status van platformwerkers een belangrijke juridische richting: wie werkt onder digitale controle, werkt niet zelfstandig. -
Beweging als medicijn: twee uur per week vermindert pijn en verlaagt ziekteverzuim
Mensen met pijnlijke gewrichten die wekelijks twee uur bewegen, ervaren gemiddeld 35 % minder pijn, bezoeken hun huisarts bijna een derde minder vaak en nemen bijna de helft minder ziekteverlof. Dat blijkt uit een grootschalige analyse van Nuffield Health, Frontier Economics en de Manchester Metropolitan University bij 40.000 Britten met knie-, heup- of rugklachten. De maatschappelijke winst is indrukwekkend: als alle 3,7 miljoen Britten met dergelijke klachten zonder zorgplan dit zouden doen, levert dat een voordeel op van 34 miljard pond (39 miljard euro). Bewegen is dus geen bijkomstige luxe, maar een krachtig, onderschat medicijn. -
“Shaking it off” tegen stigma: hoe zelfbewustzijn de draagkracht van werknemers beïnvloedt
Sommige beroepen dragen onterecht het stempel van “vies werk”; fysiek, sociaal of moreel. Denk aan vuilnisophalers, verzorgenden, slachthuismedewerkers of politieagenten. Ze doen essentieel werk, maar krijgen zelden maatschappelijke waardering. Een nieuwe studie van de University of Cincinnati toont dat dit stigma een reële psychologische tol eist: het verhoogt het risico op emotionele uitputting en vermindert werk- en levensvoldoening. Maar er is ook goed nieuws. Wie zich minder aantrekt van wat anderen denken, blijkt opmerkelijk beter bestand tegen die negatieve effecten. Of, in de woorden van Taylor Swift (die de onderzoekers citeerden in hun titel): “Shake it off.” -
Van regels naar resonantie: hoe emotionele betrokkenheid een duurzame veiligheidscultuur bouwt
Een sterke veiligheidscultuur ontstaat niet door meer regels of rapporten, maar door iets subtielers: emotionele betrokkenheid. Volgens een nieuwe whitepaper van het Amerikaanse National Safety Council (NSC) draait duurzame veiligheid om vier pijlers die mensen niet alleen doen begrijpen waarom veiligheid belangrijk is, maar het ook echt voelen. De studie van het Campbell Institute binnen NSC toont dat organisaties die veiligheid koppelen aan vertrouwen, leiderschap, verhalen en zinvolle metingen, erin slagen om van veiligheid een intrinsieke waarde te maken: geen verplichting, maar een vanzelfsprekend onderdeel van hoe men samenwerkt.
C. Nieuwsbrief voorgaande week
Wegwijs in welzijn #14: Van regels tot realiteit – re-integratie vraagt meer dan goede wil
De voorbije weken wezen enkele collega’s van andere externe diensten me erop dat ik als algemeen directeur wat voorzichtiger moet zijn met wat ik op LinkedIn post. Vanuit mijn nieuwe rol als directeur Wellbeing Business kreeg ik intussen een gelijkaardige boodschap. Blijkbaar hoort dat bij het functiepakket. Alleen… ik moet er nog wat aan wennen dat ik niet langer het “enfant terrible” van de sector ben. In mijn hoofd ben ik nog altijd dat jonge commissielid bij Co-Prev (en gelijkaardige instanties) dat nogal eens ongefilterd zei wat iedereen dacht maar niemand uitsprak. Toen kreeg ik trouwens ook al opmerkingen: “Let op met wat je schrijft, dat stuk op je blog over artikel X kan verkeerd geïnterpreteerd worden.” Mijn eerste reactie was toen: Wow, ze hebben mijn blog gelezen! 🤩 (en dat is nog steeds mijn eerste gedachte, trouwens).
Intussen ben ik een halve eeuw oud en een kwarteeuw actief in dit vak. Ik ben nog steeds niet fysiek de oudste in de commissies, maar in de medische commissie heb ik wel de langste anciënniteit – en ben ik geregeld de enige die zich nog herinnert waarom iets ooit beslist is. Misschien moet ik er dus maar aan wennen dat mensen me tegenwoordig au sérieux nemen. Nah.
Meer dan vroeger wil ik gewoon leven volgens het motto van de Indiase auteur Chetan Bhagat: “Don’t be serious, be sincere.” Zoals toen ik onlangs een opvallende entrée maakte op een vergadering: handen vol, deur te enthousiast open, knal recht tegen de muur. Het typeert me wel. Ik flap er nog steeds dingen uit zonder filter, zelfs meer dan vroeger, toen ik dat nog niet altijd durfde. Waarom zou ik me ook nog druk maken over wat anderen daarvan denken?
Alleen dj’en of dansen voor een volle zaal, dat blijft een brug te ver. Tenzij het écht goede muziek is – iets van Stray Kids, bijvoorbeeld 😉.
Anyway. Deze week heb ik tien artikels gepubliceerd op LinkedIn. De meeste reacties kwamen op twee artikels over re-integratie. Niet toevallig: dit is en blijft hét hete hangijzer van de komende maanden.
In “Re-integratie mislukt? Dan volgt soms de rechtbank” liet een arrest van het Arbeidshof Brussel zien hoe dun de lijn is tussen een onhandig traject en een discriminerende weigering tot redelijke aanpassingen.
En “Collectief re-integratiebeleid: de wil om te werken is groot – nu de steun nog” toonde aan dat meer dan de helft van de werkgevers drie jaar na de invoering nog geen structureel plan heeft. De wil bij langdurig zieken is groot, maar het beleid hinkt achterop.
Wie de welzijnssector een beetje volgt, voelt het aan: we staan aan de vooravond van een fundamentele hervorming. De vraag is dus niet meer of we collectiever en mensgerichter moeten re-integreren, maar hoe we dat waarmaken zonder het administratief te verstikken.
Waar ik het deze week zo nog over had:
Europa legt PFAS in blusschuim aan banden. Een logische stap. Minder “forever chemicals” betekent ook minder risico voor brandweerlieden en burgers.
Frankrijk toont hoe het efficiënter kan. Hun preventiediensten tonen dat efficiëntie niet per se ten koste hoeft te gaan van kwaliteit. Iets waar wij vanuit de sector ook mee bezig zijn, trouwens.
Op de rem! De Nederlandse Raad voor Volksgezondheid waarschuwt dat onze hypernerveuze samenleving zelf ziek is geworden. Niet elk stressprobleem is een individueel falen; soms is het systeem gewoon dolgedraaid.
Leren van arbeidsongevallen: De Nederlandse Monitor 2024 herinnert ons eraan dat elke statistiek een menselijk verhaal verbergt.
Zombie-leadership: acht mythes over leiderschap die maar niet willen sterven. (Spoiler: charisma is overschat. Lucky me!).
Boekbespreking – Getting Unstuck. Over het plateau-effect: waarom we soms vastlopen, zelfs als we alles goed doen.
Covid en geurverlies. Nog altijd onderschat: het effect van een verstoorde reukzin op veiligheid, concentratie en welzijn.
Eindwerk: Arbeidswegongevallen met fiets en e-step. Eén op vijf ongevallen gebeurt onderweg. Tijd om preventie letterlijk in beweging te brengen.
Stel vijf geschikte titels voor de nieuwsbrief voor. Dit waren de titels van de voorgaande:
Wegwijs in welzijn #1: Van ziplinen tot risicomatrixen – een zomerweek vol stof tot nadenken
Wegwijs in welzijn #2: RIT 3.0 onder vuur – en 10 andere welzijnsinzichten van de week
Wegwijs in welzijn #3: Bedrijven struikelen over regels – en 7 andere welzijnsvragen van de week
Wegwijs in welzijn #4: Van Tipp-Ex-ongevallen tot taakdelegatie – 10 welzijnsthema’s in beeld
Wegwijs in welzijn #5: Van koelvesten tot neuroplasticiteit – 9 inzichten die je werkvloer in beweging zetten
Wegwijs in welzijn #6: Van pesticiden tot preventietaal – inzichten die je beleid scherpen
Wegwijs in welzijn #7: Van middelengebruik tot langer werken – welzijnsdilemma’s ontrafeld
Wegwijs in welzijn #8: Formulieren, cijfers en… een boek erbij – welzijn in vele gedaanten
Wegwijs in welzijn #9: Tussen werkdruk en wetgeving – waar liggen de grenzen van welzijn?
Wegwijs in welzijn #10: Van pesten tot PFAS – 10 signalen die je niet mag negeren
Wegwijs in welzijn #11: Reset of nuance? Welzijnsuitdagingen in scherp perspectief
Wegwijs in welzijn #12: Van jargon tot jobzekerheid – wat taal en technologie met mensen doen
Wegwijs in welzijn #13: Van stikstof tot slaap – waar biologie, gedrag en beleid elkaar raken
Wegwijs in welzijn #14: Van regels tot realiteit – re-integratie vraagt meer dan goede wil
Maak een korte begeleidende tekst voor de nieuwsbrief op Linkedin.
Maak een afbeelding die bij de inhoud van deze nieuwsbrief past, in 3D cinematic realism “Arcane League of Legends” stijl, Octane-rendered, 16:9 formaat, zonder tekst.
1 41 2 3 + Artsenkrant
2 15
3 13
4 18 1
5 6 6
6 4 1
7 7
8 11 7 1
9 33 0 2
10 5
11 3
Wegwijs in welzijn #15 – Van praatbarakken tot besluiten – waar overleg eindigt en eigenaarschap begint
Ik heb altijd een zwak gehad voor goede gesprekken. Psychologische veiligheid is daarvoor een voorwaarde: àlle stemmen moeten gehoord worden, ook de dwarse, ook de stille. Liever pittige discussies dan valse conformiteit. Alleen… ergens onderweg ontdekte ik dat een vergadering met veel dialoog niet per se veel beslist.
Niet zo lang geleden zat ik nog in zo’n overleg: we waren het over alles eens, behalve over wat we nu eigenlijk gingen dóen. Iedereen had gelijk, niemand had een taak. Een soort verbale groepsmassage: heel aangenaam, nul resultaat.
Met mijn medisch team hebben we dat jaren geleden opgelost. We legden samen onze spelregels vast: agenda op voorhand, één eigenaar per actie, één datum per taak. Geen multitasking, wel duidelijke besluiten. Het klinkt wat schools, maar het werkt wel. Duidelijkheid is niet saai, ze is juist bevrijdend.
Voor alle duidelijkheid: Ik stel niet dat je in vergaderingen minder moet babbelen; het in de diepte gaan kan net verrijkend zijn om onderstromen te detecteren, ontdekken wat er écht gaande is. Maar ik zeg wél dat dergelijke vergaderingen gestructureerd moeten zijn, met duidelijke afspraken en besluiten. Waar iedereen zich dan ook aan houdt. En waarbij men er ook op aangesproken wordt als men er herhaaldelijk niets mee doet. Want zonder besluit geen vooruitgang, alleen herhaling.
Ok, de artikels van de week. Ik publiceerde deze week elf artikels op LinkedIn. De meeste reacties kwamen er op mijn (enigszins geprikkelde) fact-check van een Pringles-verhaal dat juridisch en medisch alle kanten uitging. De Artsenkrant vroeg om het te mogen overnemen, wat ik uiteraard met plezier toestond.
Daarnaast bleef re-integratie een hot topic – deze week had ik het over de huisarts in het terug-naar-werkbeleid. Mijn stuk over beweging als medicijn bleek opnieuw te bevestigen dat welzijn soms gewoon in onze sneakers begint. En ook juridisch getinte artikels, zoals deze week over de status van platformwerkers, daar is steevast meer dan gemiddelde interesse voor.
Waar ik het deze week zo nog over had:
- SERV-onderzoek bevestigt dat niet procedures, maar relaties en mensgericht leiderschap bepalen of iemand duurzaam terugkeert.
- De halfjaarlijkse jetlag die we onszelf opleggen, kost meer dan ze opbrengt. Tijd om te kiezen voor rust en ritme.
- AI wordt stilaan een vaste collega in veiligheid en gezondheid. Grote bedrijven lopen voorop, kleine volgen aarzelend. De vraag is niet óf, maar hóe snel het mainstream wordt.
- Veertien duidelijke aanbevelingen tonen dat 40% van alle kankers vermijdbaar is — als ook onze leef- én werkomgeving meewerken. Preventie als beleid, niet als brochure.
- Innovatie is zelden een eureka, vaker een proces van volharding en samenwerking. Een realistische kijk die ook voor HR en preventie inspirerend is.
- Wie zich minder aantrekt van wat anderen denken, is beter bestand tegen emotionele uitputting. Taylor Swift als onverwachte bondgenoot van de arbeidsgeneeskunde.
- Veiligheidscultuur groeit niet uit controle, maar uit betrokkenheid. De beste regels zijn diegene die mensen willen volgen, niet moeten.
Hieronder nog eens alle artikels, in chronologische volgorde.
