Sinds 18 december 2025 is het Winterplan Luchtweginfecties opnieuw geactiveerd en geldt code geel. Dat betekent: een duidelijke toename van luchtweginfecties, maar (voorlopig) zonder overbelasting van het zorgsysteem. De kernboodschap: geen nieuwe verplichtingen, wél een expliciete oproep tot collectieve verantwoordelijkheid. Voor werkgevers het moment om basispreventie opnieuw scherp te stellen, zonder terug te vallen in crisisreflexen.
Wat is het Winterplan Luchtweginfecties?
Het Winterplan is een federaal gecoördineerd seizoenplan van de Risk Management Group (RMG), bevestigd door de Interministeriële Conferentie Volksgezondheid. Het plan is gebaseerd op wetenschappelijke inzichten en evaluaties van eerdere winterseizoenen. Belangrijk: het bevat aanbevelingen, geen verplichtingen.
Het plan richt zich op de meest voorkomende respiratoire infecties in België:
-
influenza (griep),
-
SARS-CoV-2 (COVID-19),
-
RSV,
-
pneumokokken.
Het typische winterseizoen loopt van oktober tot april. Met uitzondering van COVID-19 zijn de pieken van de andere infecties redelijk voorspelbaar.
Vorig jaar heb ik het winterplan al eens toegelicht in een video, screenshot zie hieronder.
Aanbevelingen Winterplan bij code geel.
Kleurcodes: van groen tot rood
Het Winterplan werkt met vier aandachtsniveaus (en een geheime vijfde die ik in mijn video toelicht 😉):
-
Code groen: lage circulatie, geen druk op de zorg.
-
Code geel: matige circulatie, zorgsysteem onder controle.
-
Code oranje: hoge circulatie, duidelijke druk op de zorg.
-
Code rood: zeer hoge circulatie, overbelasting van de zorg.
Code geel is dus geen alarmsirene, maar wel een duidelijke waarschuwingslamp.
Wat houdt code geel concreet in?
1 Basisaanbevelingen blijven centraal
Deze gelden het hele jaar door, maar krijgen nu extra nadruk:
-
Regelmatige handhygiëne.
-
Hoesten en niezen in de elleboog of een wegwerpzakdoek.
-
Bij ziekte: thuis blijven en contacten beperken.
-
Vaccinaties tijdig in orde brengen (griep, COVID-19, RSV, pneumokokken), zeker voor wie kwetsbaar is of met kwetsbare personen werkt.
2 Extra aandacht voor ventilatie
In code geel worden verluchting en ventilatie expliciet benadrukt:
-
Regelmatig ramen en deuren tegenover elkaar openzetten.
-
Verluchtingsroosters vrijhouden.
-
Mechanische ventilatie continu laten draaien, debiet verhogen en filters controleren.
Geen rocket science, wel vaak onderschat. Frisse lucht blijft een van de meest efficiënte en goedkoopste preventiemaatregelen.
Winterplan aanbevelingen bij code geel. Van: FOD Volkksgezondheid.
Kwetsbare personen: blijvende prioriteit
Het plan benoemt expliciet wie een verhoogd risico loopt op een ernstig verloop:
-
Personen ouder dan 65 jaar.
-
Mensen met chronische aandoeningen (o.a. longen, hart, nieren, diabetes).
-
Personen met verminderde immuniteit.
-
Zwangere personen.
-
Zuigelingen.
Voor hen is preventie geen nice-to-have maar een absolute must. En dat geldt ook voor wie professioneel of privé met hen in contact komt.
Wat betekent dit voor werkgevers, HR en preventie?
Voor organisaties is code geel geen reden tot paniek, maar wel tot herbronning. Enkele reflectieve vragen die het waard zijn om te stellen:
-
Zijn onze ventilatievoorzieningen effectief én gekend op de werkvloer?
-
Is “ziek is ziek” ook cultureel ingebed, of vooral een slogan?
-
Is vaccinatiebeleid helder gecommuniceerd, zonder moraliseren?
-
Weten leidinggevenden hoe ze hier proportioneel mee omgaan?
Pragmatische aanbevelingen:
-
Herhaal de basisboodschappen kort en helder (affiches, intranet, teamoverleg).
-
Check ventilatie en verluchting, zeker in vergaderruimtes en refters.
-
Geef het signaal dat thuisblijven bij ziekte geen teken van zwakte is.
-
Voorzie ruimte voor dialoog, niet voor regels om de regels.
Tot slot
Het Winterplan kiest expliciet voor vertrouwen, proportionaliteit en gedeelde verantwoordelijkheid. Code geel vraagt geen drastische maatregelen, wel alertheid en gezond verstand. Of, zoals het plan het impliciet zegt: liever nu een raam open dan straks een afdeling dicht.
Voor preventieadviseurs en HR ligt hier een duidelijke rol: niet als controleur, maar als gids.
