Een medewerker die je al voor de rechter heeft gedaagd ontslaan terwijl die zaak loopt, sluit dat dossier niet af. Het Hof van Cassatie bevestigde in een nieuw arrest dat een werkneemster haar ontslagvergoeding mocht toevoegen aan een procedure die ze drie jaar eerder om een andere reden was gestart. Geen nieuwe rechtszaak, geen aparte teller: de bestaande zaak groeide mee. Voor wie in een organisatie met lopende geschillen over een ontslag beslist, verschuift daarmee de risicoafweging.
De zaak begon over een functiewijziging en eindigde over een ontslag
De werkneemster, een afgevaardigde bij een farmaceutisch bedrijf, stapte in 2017 naar de arbeidsrechtbank. Haar eis: herstel in haar functie na een eenzijdige wijziging, samen met een schadevergoeding. Terwijl die procedure liep, ontsloeg de werkgever haar. Zij paste daarop haar eisen aan en vroeg de rechter om de werkgever ook te veroordelen tot een ontslagvergoeding en bijkomende schade.
De werkgever verzette zich tegen die uitbreiding tot bij het Hof van Cassatie. Het argument: een eis mag volgens de wet alleen worden uitgebreid op basis van een feit uit de oorspronkelijke dagvaarding. Het ontslag kwam pas later, tijdens het verloop van de zaak, en hoorde volgens hem dus in een afzonderlijke procedure thuis.
Eén voorwaarde volstond: de arbeidsovereenkomst stond al in de dagvaarding
Het Hof volgde die redenering niet. De wet (artikel 807 van het Gerechtelijk Wetboek) vereist dat een uitgebreide eis steunt op een feit of akte uit de inleidende dagvaarding, maar niet dat ze daar uitsluitend op steunt. Een uitbreiding mag dus deels rusten op een nieuw feit dat zich pas tijdens het geding voordoet, zoals een ontslag.
In de oorspronkelijke dagvaarding stond de arbeidsovereenkomst al uitdrukkelijk vermeld: de werkneemster was in 1992 in dienst getreden, en het contract werd verderop opnieuw genoemd. Dat volstond. Datzelfde contract vormde de basis voor de later gevorderde ontslagvergoeding, dus mocht die vordering bij de lopende zaak worden gevoegd. Het Hof verwierp het beroep van de werkgever en veroordeelde die in de kosten.
Wie ontslaat tijdens een geschil, vergroot mogelijk de zaak die al loopt
De drempel die het Hof hanteert, is laag. In zowat elk arbeidsgeschil wordt de arbeidsovereenkomst in de dagvaarding ingeroepen, al was het maar om de relatie tussen de partijen te beschrijven. De basis om een later ontslag aan een lopende zaak toe te voegen, is daardoor vrijwel altijd aanwezig.
Voor de leiding van een organisatie heeft dat een concrete consequentie. Een ontslag van iemand die al procedeert, levert geen schone scheidingslijn op. De verwachting dat een ontslag het bestaande conflict afsluit, of dat de betwisting van dat ontslag in een nieuw, apart spoor belandt, klopt niet noodzakelijk. De inzet van één enkele zaak kan tijdens het verloop toenemen en wordt dan in één keer beoordeeld.
De kostprijs van het ontslag staat niet los van wat al loopt
Dat verandert de manier waarop je de financiële blootstelling inschat. Wie een ontslagbeslissing neemt over een medewerker met een hangende vordering, kan die beslissing niet isoleren van het bedrag dat al op het spel staat. Schadevergoedingen uit het oorspronkelijke geschil en vergoedingen uit het ontslag kunnen samen in één vonnis terechtkomen.
In de praktijk wordt het tijdstip van een ontslag daarmee een afweging op zich zodra er al een procedure loopt. De ogenschijnlijke winst van “het dossier vereenvoudigen” door iemand te laten gaan, kan omslaan in een grotere, samengevoegde claim die in dezelfde zaak wordt afgerekend.
Wat dit vraagt van je besluitvorming
De vertaling ligt op het niveau van beleid en coördinatie, niet van procedurevoering:
- Behandel een lopend geschil als een factor in de ontslagbeslissing zelf, niet als een apart dossier dat je er los van afhandelt.
- Laat HR en de juridische functie de totale blootstelling in kaart brengen vóór je iemand met een hangende vordering ontslaat, niet pas wanneer de uitgebreide eis op tafel ligt.
- Weeg het tijdstip mee: een ontslag dat midden in een geschil valt, vergroot de kans dat beide kwesties samen worden beoordeeld.
- Leg vast op welk niveau zulke beslissingen worden genomen, zodat een lijnmanager niet zelfstandig ontslaat in een dossier dat juridisch al loopt.
Tot slot
Het arrest verandert niets aan het recht om te ontslaan. Het verduidelijkt wel dat een ontslag tijdens een lopende procedure die zaak kan voeden in plaats van afsluiten. Een ontslagbeslissing in een conflictdossier weegt daardoor zwaarder dan ze op het eerste gezicht lijkt: ze bepaalt mee hoe groot de zaak wordt die uiteindelijk in één vonnis wordt beoordeeld.
