Het Arbeidshof van Luik, afdeling Namen, oordeelde op 10 februari 2026 dat het half uur pauze van een nachtverpleegkundige in een rusthuis betaalde arbeidstijd was. Zij nam die pauze elke nacht. Maar ze mocht het gebouw niet verlaten en was de enige verpleegkundige voor 105 bedden. Het rusthuis betaalt één medewerker 6.967,81 euro achterstallig loon en 2.438,73 euro supplement voor onregelmatige prestaties, bruto, met interest sinds 19 augustus 2022.
De zorgnormen voor de nachtbezetting beslisten de zaak
De vzw voerde aan dat de verpleegkundige tijdens haar pauze niet onder het gezag van de werkgever stond. Het hof keek naar de feitelijke beperkingen op die halve uren. De Waalse zorgnormen eisen dag en nacht een verpleegkundige in een rust- en verzorgingstehuis. Bij een capaciteit van 60 tot 129 plaatsen moeten dag en nacht minstens twee zorgmedewerkers aanwezig zijn, en op elke site van een instelling met meerdere vestigingen permanent één.
De collega van de nachtdienst was zorgkundige. Die mag verpleegkundige activiteiten alleen stellen na delegatie, en die delegatie vraagt een beoordeling van de bewoner door een verpleegkundige. Technische verpleegkundige verstrekkingen blijven voorbehouden aan verpleegkundigen. Elke dringende zorgvraag tijdens dat half uur kwam dus bij haar terecht.
Of de pauze effectief genomen werd, veranderde niets
Het hof paste een criterium van het Hof van Justitie toe, uit een arrest van 9 september 2021. Die zaak ging over een bedrijfsbrandweerman die binnen twee minuten moest kunnen uitrukken. Beslissend is of de opgelegde verplichtingen de vrijheid om over de eigen tijd te beschikken objectief en zeer aanzienlijk beperken. Artikel 19 van de Arbeidswet van 16 maart 1971 gebruikt een verwante formulering. Arbeidstijd is de tijd waarin de werknemer ter beschikking staat van de werkgever.
De werkgever bewees dat de medewerkster haar pauze wel degelijk nam. Dat hielp niet. Ze bleef de enige die op een onvoorspelbare oproep kon reageren.
De vordering kwam er pas na haar pensioen
Ze ging op 31 augustus 2022 met pensioen en dagvaardde op 30 augustus 2023. De eerste rechter verklaarde het deel van de vordering tot 29 augustus 2018 verjaard. De rest bleef overeind. Vier jaar onbetaalde nachtpauzes leverden samen 9.406,54 euro bruto op. Omdat een vakbondsafgevaardigde haar vertegenwoordigde, was er geen rechtsplegingsvergoeding verschuldigd; het hoger beroep kostte de werkgever daarbovenop 26 euro.
Dezelfde vraag ligt bij elke dienst met één gekwalificeerde aanwezige
Twee elementen maakten hier het verschil, en geen van beide is eigen aan de zorg. Ten eerste: de medewerker mocht het terrein niet verlaten. En ten tweede: ze moest reageren op een oproep die niemand kon plannen. Die combinatie komt ook voor bij technische wachten, bewakingsdiensten, controlekamers en alleenwerkende nachtploegen.
De pauze overslaan is geen uitweg. Wie langer dan zes opeenvolgende uren werkt, heeft recht op een pauze. De vraag is dus hoe die pauze georganiseerd wordt, niet of ze bestaat.
De keuze is een tweede persoon of een betaalde pauze
- Laat per uurrooster nakijken waar één gekwalificeerde medewerker alleen staat en het terrein niet mag verlaten.
- Beslis per dienst tussen twee opties: iemand neemt de pauze effectief over, of de pauze wordt betaald en de shiftduur wordt daarop gepland.
- Laat de kost van de tweede optie ook retroactief berekenen. De blootstelling van vandaag gaat jaren terug, en ze verschijnt pas wanneer iemand vertrekt.
- Schrap instructies die bereikbaarheid tijdens een onbetaalde pauze veronderstellen, zoals een dienst-gsm die tijdens het half uur moet opstaan.
Het arrest legt een bestaand criterium op een bezetting die in veel woonzorgcentra en nachtdiensten de gewone gang van zaken is. Op hoeveel van uw nachtdiensten staat vandaag één gekwalificeerde medewerker die de site niet mag verlaten, en worden de pauzes als werktijd meegerekend?
Wekelijks een persoonlijk essay plus het artikeloverzicht in je mailbox? Schrijf je in via onderstaande link.
