Wie de cijfers kent, schrikt niet meer: jonge werknemers lopen het hoogste risico op arbeidsongevallen. Volgens het Arbeidsongevallenrapport 2024 van de Duitse Sociale Ongevallenverzekering (DGUV) zijn er bij 20- tot 24-jarigen meer dan 20 arbeidsongevallen per 1000 werknemers. Niet omdat ze onvoorzichtig zijn, maar omdat ze nog leren inschatten wat veilig gedrag precies betekent. Twee Duitse bedrijven tonen hoe het ook anders kan: door veiligheid van meet af aan een levend thema te maken in de opleiding.
Leren door doen: van idee tot veiligheidsprijs
Bij BorgWarner Turbo Systems in de Palts merkten vier stagiairs dat gereedschap op de werkvloer soms onhandig geplaatst werd. Hun oplossing: beschermhoezen met kijkvensters, 3D-geprint en slim ontworpen om snijwonden te voorkomen. Het idee ontstond spontaan uit hun eigen werkervaring, en leverde hen de BGHM Trainee Safety Award op.
Het projectteam bestond uit stagiairs van verschillende technische richtingen, die het probleem elk vanuit hun eigen vakgebied benaderden. Zo werd veiligheid niet iets wat “van bovenaf” kwam, maar iets dat ze samen vormgaven.
Veiligheid hoeft niet saai te zijn
Ook bij ECKART in Mittelfranken pakken ze het speels maar doordacht aan. Het bedrijf nam deel aan de BG RCI-stagewedstrijd en won de teamcompetitie. De deelnemers doorliepen verschillende praktische oefeningen van eerste hulp tot brandbeveiliging, en ontdekten dat veiligheidsopleidingen niet droog of belerend hoeven te zijn.
Voor de begeleidende instructrice zat de winst vooral in de samenwerking. In een grote fabriek komen de verschillende beroepsgroepen elkaar zelden tegen, maar in de wedstrijd werden ze één team. Zo kreeg veiligheid ook een sociale dimensie: samen leren, samen verantwoordelijkheid nemen.
Wedstrijden als hefboom voor betrokkenheid
Duitse sectorale ongevallenverzekeraars organiseren regelmatig stagewedstrijden of reiken prijzen uit voor innovatieve veiligheidsideeën. Dat levert meer op dan alleen trofeeën. Deelnemers besteden maanden aan veiligheidsthema’s, doen praktijkervaring op, leren samenwerken en krijgen waardering voor hun inzet.
Volgens de DGUV is het belangrijk om veiligheid en gezondheid vanaf het begin te integreren in opleidingen. Jongeren zijn leergierig, maar vaak ook risicobereid en onervaren. Daarom moeten ze niet alleen weten wat veilig gedrag is, maar het ook ervaren en oefenen.
Ook het voorbeeldgedrag van instructeurs en leidinggevenden speelt een rol. Jongeren kopiëren wat ze zien, niet wat in het veiligheidsreglement staat.
Praktische aanpak: hoe bedrijven dit doen
Zowel BorgWarner als ECKART combineren klassieke veiligheidsopleidingen met interactieve leermethoden.
-
BorgWarner organiseert elke zes maanden een themadag over arbeidsveiligheid, met quizzen, rollenspellen en filmpjes.
-
ECKART start elk opleidingsjaar met een gezamenlijke excursieweek waarin veiligheid centraal staat, en zet ook e-learning en korte video’s in.
Door theorie en praktijk af te wisselen en jonge medewerkers actief te betrekken, wordt veiligheid tastbaar. Niet iets wat “erbij” komt, maar een vanzelfsprekend onderdeel van hun vakmanschap.
De rol van preventieadviseurs en HR
Wat kunnen we hiervan leren in België? Ook hier worden jongeren vaak voor het eerst met arbeidsveiligheid geconfronteerd tijdens hun stage of eerste job. Preventieadviseurs en HR kunnen het verschil maken door:
-
stagiairs actief te betrekken bij risicoanalyses of verbeterprojecten;
-
mentorschap te stimuleren, waarbij oudere leerlingen als rolmodel dienen;
-
fouten bespreekbaar te maken zonder beschuldigende toon;
-
deel te nemen aan sectorale initiatieven of wedstrijden, die veiligheid positief in de kijker zetten.
Een beetje competitie kan wonderen doen voor motivatie; en voor de preventiecultuur in het bedrijf.
