In een nieuw advies raadt de Hoge Gezondheidsraad vaccinatie aan tegen chikungunya voor reizigers van 12 tot 64 jaar die vertrekken naar gebieden met een actieve uitbraak. Voor personen ouder dan 65 jaar wordt de vaccinatie voorlopig afgeraden omwille van veiligheidszorgen.
Wat is chikungunya?
Chikungunya is een virale infectie die overgedragen wordt door Aedes-muggen. De ziekte begint meestal met koorts en hevige gewrichtspijn. Sommige mensen houden maanden tot zelfs jaren last van chronische gewrichtsklachten. Ernstige complicaties zijn zeldzaam, maar kunnen voorkomen, vooral bij ouderen of mensen met een zwakke gezondheid.
Waarom vaccineren?
Tot voor kort waren preventieve maatregelen beperkt tot muggenwering. Sinds kort is het vaccin Ixchiq® beschikbaar in België. Het is een levend verzwakt vaccin dat met één injectie bescherming biedt. De werkzaamheid wordt ingeschat op basis van het immuunantwoord, aangezien er nog geen grootschalige gegevens over reële bescherming bestaan.
De Hoge Gezondheidsraad adviseert het vaccin aan in volgende gevallen:
-
Reizigers van 12 tot 64 jaar naar gebieden met een actieve uitbraak (donkeroranje op de ECDC-kaart: >100 gevallen per 100.000 inwoners);
-
Laboratoriumpersoneel dat werkt met levend virus.
De vaccinatie moet minstens 14 dagen voor vertrek toegediend worden. Personen die al een bevestigde chikungunya-infectie doormaakten, hoeven niet gevaccineerd te worden.
Momenteel zijn er geen landen met meer dan 100 gevallen per 100.000 inwoners. Er zijn wel stijgende cijfers in Brazilië, Argentinië, Bolivië en Peru. Afhankelijk van de bezochte regio kan er dus wel een vaccinatie worden aanbevolen voor reizigers.
Tijdelijke opschorting voor 65+
Na meldingen van ernstige bijwerkingen bij ouderen, waaronder ziekenhuisopnames en overlijdens, besloot het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) op 7 mei 2025 om de vaccinatie met Ixchiq® bij 65-plussers tijdelijk te schorsen. De Hoge Gezondheidsraad volgt dit advies uit voorzorg. De risico-batenbalans in deze leeftijdsgroep wordt momenteel herzien.
Wat met toekomstige vaccins?
Een tweede vaccin, Vimkunya®, is door de EMA goedgekeurd maar nog niet beschikbaar in België. Het wordt verwacht vanaf 2026.
Wat betekent dit voor de preventieadviseur?
-
Wees alert bij reisaanvragen van werknemers naar gebieden met uitbraken (vb. Zuid-Amerika, India).
-
Informeer over het belang van vaccinatie bij risicoreizen, vooral voor jongvolwassenen.
-
Verwijs tijdig naar een arts met ervaring in reisgeneeskunde.
Meer informatie en actuele risicogebieden zijn terug te vinden op de website van het ITG en de ECDC.
