Silicose is een oude en soms fatale longaandoening, veroorzaakt door blootstelling aan inadembaar kristallijn silica. De aandoening is opnieuw in opmars, ook bij jongere werknemers met een blootstelling van minder dan 10 jaar.
Kristallijn silicastof komt als mineraal in zuivere vorm voor in kwarts, cristobaliet en tridymiet. Silica zit ook in materialen die een mengsel van verschillende mineralen bevatten, zoals bouwmateriaal, kookpannen of glaswerk. Ingeademd silica veroorzaakt een chronische ontstekingsreactie in de longen. Dit geeft littekenvorming in het longweefsel, waarbij de zuurstofuitwisseling vermindert. Blootstelling van werknemers aan inadembaar kristallijn silica is wereldwijd toegenomen met de gestegen populariteit van keukenwerkbladen uit kunststeen (composiet). Hierdoor zijn ook nieuwe “uitbraken” van silicose opgetreden.
Een internationaal team van onderzoekers evalueerde 169 werknemers uit Australië, Israël, Spanje en de VS met bevestigde silicose. De meeste werknemers waren mannen, met een gemiddelde leeftijd van 51,7 (±11,4) jaar. De gemiddelde arbeidsduur met (mogelijke) blootstelling aan inadembaar kristallijn silica was 19,9 (±9,8) jaar. In totaal had 32,5% van de werknemers progressieve massieve fibrose (PMF), de ernstigste vorm van aan stof gerelateerde pneumoconiose. 18,5% van hen rapporteerde een werktijd van ≤10 jaar. Verslechtering van de longfunctie kwam vaak voor, meer specifiek restrictie, verminderde diffusiecapaciteit en hypoxemie. Ook comorbide auto-immuunziekten komen veel voor: van de 154 werknemers met beschikbare gegevens werd bij 33 (dus 21,4%) een auto-immuunziekte vastgesteld of een abnormale auto-immuunserologie.
De snelle progressie van ernstige, onomkeerbare met silica geassocieerde ziekten in deze relatief jonge werknemerspopulatie suggereert dat er meer moet worden geïnvesteerd in het gezondheidstoezicht op werknemers met een verhoogd risico. Bovendien wijst het onderzoek op een dringende noodzaak om de blootstelling aan inadembaar kristallijn silica drastischer te beperken, hetzij door meer aandacht te besteden aan technische controles of door het verwijderen van dit product met een hoog silicagehalte.
Bron
Hua JT, Zell-Baran L, Go LHT, et al. Demographic, exposure and clinical characteristics in a multinational registry of engineered stone workers with silicosis. Occupational and Environmental Medicine. Published Online First: 03 May 2022. DOI: 10.1136/oemed-2021-108190.
