Een tekort aan veilige parkeerplaatsen voor vrachtwagens vormt een ernstig risico voor het welzijn van chauffeurs én voor de verkeersveiligheid. Een recente studie uit de Verenigde Staten bundelt best practices die ook in Europa relevant zijn. De problematiek blijkt immers ook in België en de rest van Europa urgent.
Tekort aan truckparking verhoogt risico’s
Volgens het Amerikaanse rapport van ATRI (het American Transportation Research Institute) en AASHTO (de American Association of State Highway and Transportation Officials) is er gemiddeld slechts één parkeerplaats per elf vrachtwagenchauffeurs. Ook in Europa blijkt het tekort nijpend: de Europese Commissie schat dat er vandaag 390.000 beveiligde parkeerplaatsen ontbreken. Tegen 2040 zou dat oplopen tot 483.000. In België leidt het tekort tot gevaarlijke situaties waarbij chauffeurs parkeren op vluchtstroken of op- en afritten, met verhoogd ongevalsrisico tot gevolg.
Veiligheid staat centraal in aanbevelingen
Om rustplaatsen veiliger te maken, bevelen de Amerikaanse onderzoekers en Europese instanties volgende maatregelen aan:
-
Verlichting, camerabewaking en hekwerk
-
Regelmatige patrouilles en noodoproepknoppen
-
Basisvoorzieningen zoals toiletten en afvalverwerking
-
24u-bewaking op strategische locaties
Vooral vrouwelijke chauffeurs verkiezen vaker publieke rustplaatsen, wat de link benadrukt tussen veiligheid en inclusiviteit.
Beleid en praktijk in België en Europa
De Europese Commissie ondersteunt via het Connecting Europe Facility-programma al 65 parkeerplaatsen in verschillende lidstaten. Vlaanderen plant de aanleg van nieuwe rustzones, zoals in Stekene, en trekt €10,7 miljoen uit voor de herinrichting van bestaande parkings met sanitair, omheiningen en camerabewaking.
Daarnaast lopen er discussies over het al dan niet toelaten van rust in de cabine op beveiligde parkings. Vakbonden waarschuwen dat dit de werk- en leefomstandigheden van chauffeurs niet structureel verbetert.
Een bijkomende uitdaging is het NIMBY-effect (“not in my backyard”), waarbij omwonenden parkeerprojecten blokkeren. In de VS en Europa blijkt dat vroegtijdige inspraakprocedures en transparante communicatie de kans op draagvlak vergroten.
Publiek-private samenwerking als hefboom
Zowel in de VS als in Europa worden publiek-private partnerschappen (PPP’s) naar voren geschoven als oplossing. Hierbij beheren private partijen (bv. supermarkten, benzinestations) parkeerterreinen met steun of cofinanciering van de overheid. Dit kan een win-win zijn: meer parkeerplaatsen voor chauffeurs, meer klanten voor ondernemers.
Wat kan de preventieadviseur hiermee?
Voor preventieadviseurs bieden deze inzichten handvatten om:
-
Veiligheidsaspecten van rustplaatsen op te nemen in de risicoanalyse van chauffeurs
-
Werkgevers te adviseren over selectie van veilige rustlocaties
-
Beleid aan te moedigen dat inzet op uitbreiding en professionalisering van truckparkings
-
Dialoog aan te gaan met terreinbeheerders over voorzieningen voor transportpersoneel
Besluit
Het verbeteren van rustplaatsen is geen logistiek detail, maar een structurele voorwaarde voor duurzame mobiliteit, veilig verkeer en gezond werken. Preventieadviseurs kunnen mee het verschil maken door deze thema’s op de agenda te houden, intern en extern.
