Een grootschalige Britse studie toont aan dat geweld en angst voor geweld op de werkvloer wijdverspreid zijn én een langdurige impact hebben op de mentale gezondheid van werknemers. De bevindingen onderstrepen de nood aan een systeemgerichte, preventieve aanpak die verder reikt dan sectorale maatregelen.
Geweld op de werkvloer: vaker en breder dan verwacht
Uit het onderzoek van Gash en Blom blijkt dat in 30% van de sectoren meer dan 1 op de 10 werknemers in het afgelopen jaar geconfronteerd werd met geweld op het werk. Dit gaat zowel over fysieke agressie als over verbale aanvallen zoals uitschelden of bedreigingen. In 70% van de sectoren kreeg minstens 1 op de 20 werknemers hiermee te maken.
Sectoren met het hoogste risico zijn:
-
openbare besturen en facilitaire diensten (13,8%),
-
zorg en maatschappelijk werk (11,8%),
-
detailhandel en transport volgen met iets lagere cijfers.
Opvallend: ook de angst om met geweld geconfronteerd te worden, komt frequent voor, met gelijkaardige patronen per sector.
Prevalentie van geweld op het werk en angst voor geweld op het werk per industriële sector.
Angst werkt even schadelijk als feitelijk geweld
Niet alleen het effectief meemaken van geweld, maar ook de vrees ervoor blijkt sterk gelinkt aan mentale gezondheidsproblemen. Werknemers die geweld ervaarden, hadden 40% meer kans op een common mental disorder (CMD) zoals depressie of angststoornissen. Voor wie enkel angst voor geweld rapporteerde, was het risico zelfs meer dan verdubbeld.
Deze negatieve effecten bleven bovendien zichtbaar tot een jaar later, wat wijst op een blijvende mentale belasting.
Impact op alle niveaus, onderrapportage blijft een probleem
Hoewel werknemers in lagere functies (bv. verkopers, operatoren, arbeiders) disproportioneel vaak getroffen zijn, werden verhoogde risico’s vastgesteld in diverse functies en sectoren. Mensen met eigen ervaring met geweld gaven in het onderzoek aan dat ze vaak ontmoedigd worden om incidenten te melden, uit angst voor repercussies of minimalisering door leidinggevenden.
Ook pesterijen en psychisch geweld blijken moeilijk bespreekbaar én moeilijk bewijsbaar, wat leidt tot onderrapportering en blijvende psychische belasting.
Preventieadviseurs: sleutelspelers in structurele aanpak
Deze studie versterkt de oproep tot de effectieve implementatie van het IAO-Verdrag 190, dat geweld en intimidatie op het werk verbiedt. Voor preventieadviseurs ligt hier een belangrijke rol:
-
bevorder meldcultuur via psychologische veiligheid;
-
stimuleer sectoroverstijgende, systemische aanpak in plaats van enkel gericht op hoogrisicosectoren;
-
werk samen met HR en leidinggevenden aan trauma-geïnformeerd beleid;
-
wees alert voor tekenen van langdurige psychische belasting en bied tijdige ondersteuning.
Tot slot
Werken mag nooit gepaard gaan met angst. De studie toont dat geweld op de werkvloer (door derden of collega’s) een wijdverspreid én onderschat probleem is, met een grote mentale impact. Een open gesprekscultuur, structurele preventie en erkenning van het probleem zijn essentieel; in élke sector.
Bron
Gash V et al. Workplace violence and fear of violence: an assessment of prevalence across industrial sectors and its mental health effects. Scand J Work Environ Health Online-first -article. Published online: 12 May 2025.
