Medewerkers zijn sneller bereid hun mentale gezondheidsproblemen te delen wanneer ze zich ondersteund voelen door hun werkgever. Dat blijkt uit recent Canadees onderzoek dat concrete aanknopingspunten biedt voor preventieadviseurs.
Werkomgeving als sleutel tot openheid
Hoewel mentale gezondheidsproblemen frequent voorkomen, blijft openheid hierover op de werkvloer vaak uit. Veel werknemers vrezen stigmatisering, zien geen toegang tot gepaste hulpbronnen of ervaren weinig sociale steun. Nochtans is openheid over mentale gezondheid vaak noodzakelijk om hulp of redelijke aanpassingen te kunnen krijgen.
Onderzoekers van Simon Fraser University en de University of Calgary ontwikkelden een meetinstrument om na te gaan in welke mate een organisatie openheid ondersteunt. De studie toont aan dat werknemers 55% meer geneigd zijn hun mentale problemen te bespreken wanneer zij die steun ervaren.
Drie factoren blijken doorslaggevend:
1. Vermijden van stigmatisering en discriminatie
Werknemers observeren hoe collega’s behandeld worden die open zijn over hun mentale gezondheid. Wie ziet dat een collega promotie misloopt of negatief bejegend wordt na openheid over mentale gezondheid, zal zelf zwijgen. Omgekeerd kan eerlijke behandeling de drempel tot openheid verlagen.
2. Beschikbare hulpmiddelen
De aanwezigheid van HR-ondersteuning, toegang tot EAP (Employee Assistance Programs) of het stimuleren van mentale herstelmomenten verhoogt de bereidheid tot openheid over mentale gezondheid. Belangrijk is dat hulpbronnen niet enkel bestaan, maar ook vlot toegankelijk en effectief zijn.
3. Sociale steun en open cultuur
Open gesprekken tussen collega’s over mentale gezondheid, inclusief erkenning en steun van leidinggevenden, creëren een cultuur waarin delen veilig aanvoelt. Deze sociale component blijkt de sterkste voorspeller van effectieve openheid over mentale gezondheid.
Positieve werkuitkomsten
De studie wijst op een duidelijk verband tussen organisatiebrede openheid-ondersteuning en positieve werkgerelateerde indicatoren:
-
Lagere niveaus van angst en depressie
-
Hogere werktevredenheid en betrokkenheid
-
Meer organisatiegericht gedrag (zoals collega’s helpen)
-
Lagere intentie om het bedrijf te verlaten
-
Minder absenteïsme
Concreet advies voor preventieadviseurs
-
Evalueer met regelmaat hoe veilig en toegankelijk openheid over mentale gezondheid aanvoelt voor medewerkers. Gebruik daarbij liefst gevalideerde vragenlijsten.
-
Werk aan cultuur: stimuleer openheid over mentale gezondheid in teamvergaderingen, via interne campagnes en voorbeeldgedrag van leidinggevenden.
-
Zorg voor zichtbaarheid van mentale ondersteuningsmiddelen, zoals vertrouwenspersonen, EAP’s of terug-naar-werk begeleiding.
-
Volg op hoe effectief die hulpbronnen zijn: een goed uitgerold beleid verliest aan kracht als procedures omslachtig of ontoereikend zijn.
-
Train leidinggevenden in het herkennen van signalen en het voeren van ondersteunende gesprekken zonder oordeel of medicalisering.
Besluit
Organisaties hebben meer invloed op openheid over mentale gezondheid dan vaak wordt gedacht. Door proactief stigma te vermijden, hulp toegankelijk te maken en een open werkcultuur te stimuleren, kunnen werkgevers niet alleen het welzijn van hun medewerkers verbeteren, maar ook werkuitval, verloop en ontevredenheid beperken.
Bron
Lyubykh et al., Facilitating Mental Health Disclosure and Better Work Outcomes (2025), gepubliceerd in Human Resource Management.
