Vanaf 3 november 2025 geldt in Vlaanderen een nieuw inspectieprotocol voor de opmaak van asbestattesten. Met het Ministerieel besluit van 10 oktober 2025 wordt de bijlage bij het eerdere besluit van 1 april 2022 volledig vervangen. Daarmee krijgt de procedure voor asbestinventarisatie een grondige update: Inspectieprotocol 2 (IP2) vervangt het oude IP1.
Wat verandert er?
Het inspectieprotocol bepaalt hoe een asbestdeskundige inventarisatie (ADI) een gebouw moet onderzoeken om een geldig asbestattest op te stellen. Dat attest is sinds 2022 verplicht bij de verkoop van gebouwen van vóór 2001. IP2 scherpt de methodiek aan, verfijnt de beoordelingscriteria en legt meer nadruk op uniformiteit, traceerbaarheid en kwaliteitsborging van de inspecties.
Overzicht van de concrete wijzigingen IP2 vs IP1.
Handleiding
De OVAM publiceerde intussen ook een geactualiseerde gebruikershandleiding voor de asbestinventarisdatabank, die de concrete werkwijze en kwaliteitsvereisten voor asbestdeskundigen verduidelijkt (pdf via link). Het is duidelijk dat de overgang naar IP2 bedoeld is om de betrouwbaarheid van de asbestattesten te verhogen. Preventieadviseurs en facility-verantwoordelijken zullen dus vaker geconfronteerd worden met striktere inventarisverslagen en mogelijk nieuwe rapporteringsformaten.
Instructies met screenshots voor het gebruiken van de asbestinventarisdatabank. Van: handleiding OVAM, p. 14.
Asbestattest: meer dan papierwerk
Een asbestattest blijft het eindproduct van een volledige asbestinventarisatie door een gecertificeerde deskundige. Het document vermeldt:
-
welke materialen of bouwonderdelen asbest bevatten,
-
in welke toestand dat asbest verkeert,
-
en welke maatregelen de eigenaar kan nemen om het veilig te beheren of te verwijderen.
Het doel is helder: eigenaars inzicht geven in de asbestveiligheid van hun gebouw en zo bijdragen aan de langetermijnambitie van “Vlaanderen asbestveilig tegen 2040“.
De wettelijke context
Het besluit is gebaseerd op het decreet van 23 december 2011 over het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen, en op het VLAREMA-besluit van 17 februari 2012. Adviezen van de Inspectie van Financiën, de Vlaamse Toezichtcommissie voor de verwerking van persoonsgegevens en de Raad van State gingen eraan vooraf; een reminder dat ook dit milieubeleid juridisch complex en zorgvuldig voorbereid is.
Wat betekent dit voor bedrijven?
Voor preventieadviseurs heeft deze wijziging twee implicaties:
-
Strengere inventarisatieplicht: Bedrijven die gebouwen bezitten of verkopen (bouwjaar vóór 2001) zullen bij de opmaak of actualisering van hun asbestinventaris moeten nagaan of de nieuwe IP2-regels worden toegepast. Oude attesten blijven geldig, maar herinventarisatie kan nodig zijn bij renovatie of sloop.
-
Meer focus op veiligheid van uitvoerders: De praktische uitvoering van inventarisaties vraagt ook aandacht voor de arbeidsveiligheid van de asbestdeskundigen zelf: een aspect dat in het OVAM-kader slechts zijdelings aan bod komt, maar wel onder de Codex Welzijn valt.
Reflectie: waar zit de balans?
De Vlaamse ambitie om elk gebouw asbestveilig te maken is nobel, maar vraagt een haalbare vertaalslag naar de praktijk. Inventariseren is één ding; veilig verwijderen en opvolgen in reële werkomstandigheden is iets anders. Een reflectievraag voor de preventieadviseur: hoe zorgen we dat de regelgeving niet alleen de administratieve volledigheid, maar ook de daadwerkelijke veiligheid bevordert?
