Langdurig ziekteverzuim door musculoskeletale aandoeningen is een van de grootste uitdagingen voor werkgevers en sociale zekerheid. Denk aan rug- en nekklachten die werknemers maandenlang uit het circuit houden. Een nieuw Noors onderzoek toont aan dat de relatief eenvoudige, kortdurende interventies motivational interviewing (MI) en stratified vocational advice (SVAI) niet alleen de terugkeer naar werk versnellen, maar ook maatschappelijk kosten besparen.
Wat werd onderzocht?
De onderzoekers volgden 509 werknemers die minstens zeven weken ziek thuis waren door een musculoskeletale aandoening. Zij kregen ofwel enkel de standaardbegeleiding, of de standaard aangevuld met:
-
Motivational interviewing (MI): twee gesprekken met een getrainde caseworker, gericht op motivatie en veranderingsbereidheid.
-
Stratified vocational advice intervention (SVAI): één tot vier telefoongesprekken met een fysiotherapeut, die belemmeringen voor werkhervatting in kaart bracht en praktisch advies gaf.
De resultaten in een notendop
Na twaalf maanden bleken beide interventies duidelijke voordelen te hebben:
-
Minder ziekteverzuim: gemiddeld 15-18 dagen minder dan de controlegroep.
-
Snellere werkhervatting: mediane terugkeer na zes maanden, tegenover acht maanden in de controlegroep.
-
Minder afhankelijkheid van uitkeringen: werknemers deden minder beroep op loonvervangingsuitkeringen.
-
Kosteneffectief: per werknemer een netto voordeel van ruim €5.200 (MI) en €7.200 (SVAI).
Ook nog dit: de kosten voor deze interventies bedroegen minder dan 0,5% van de totale maatschappelijke kost van langdurig verzuim.
Wat betekent dit voor werkgevers?
De boodschap is helder: investeren in laagdrempelige, gestructureerde begeleiding loont. Twee korte gesprekken of enkele telefoontjes lijken weinig, maar kunnen doorslaggevend zijn om iemand sneller terug naar werk te begeleiden. Dat levert winst op voor werknemer, werkgever én maatschappij.
Een reflectievraag: als dit in Noorwegen werkt, waarom zouden we in België niet experimenteren met gelijkaardige modellen? Onze systemen verschillen, maar de mechanismen achter motivatie en praktische drempels zijn universeel herkenbaar. Het komende KB Re-integratie 3.0 met de weldra verplichte inschatting van het arbeidspotentieel biedt hiervoor alvast… potentieel.
Praktische aanbevelingen
-
Train interne caseworkers of leidinggevenden in gespreksvaardig-heden geïnspireerd op motivational interviewing. Een kleine investering die veel kan opleveren.
-
Werk met gericht advies op maat. Soms volstaat één telefoontje van een specialist die meedenkt over concrete werkhervatting.
-
Focus op verwachtingen. Uit de analyse bleek dat veranderde verwachtingen rond terugkeer een belangrijke rol speelden. Hoe vaak toetsen wij die verwachtingen expliciet bij langdurig zieken?
-
Veranker dit in het verzuimbeleid. Maak laagdrempelig contact en motiverende gesprekken onderdeel van het standaardproces.
Tot slot
We zijn geneigd te denken dat langdurig ziekteverzuim alleen met grootschalige re-integratietrajecten of dure behandelingen kan worden aangepakt. Dit onderzoek toont het tegendeel: kleine, gerichte interventies kunnen wel degelijk een groot verschil maken.
