Wie denkt dat stress op het werk alleen “tussen de oren” zit, krijgt nu harde cijfers te zien. Een Zweeds onderzoek bij bijna 3 miljoen werknemers toont dat intensieve en emotioneel belastende interacties op het werk, zoals confrontaties met cliënten of het begeleiden van mensen in moeilijke situaties, het risico op type 2 diabetes merkbaar verhogen. En vooral: een gebrek aan sociale steun van collega’s of leidinggevenden maakt dit risico nog groter.
Wat onderzocht werd
De onderzoekers van het Karolinska Instituut volgden werknemers tussen 30 en 60 jaar zonder diabetes in 2005. Ze keken naar drie soorten “persoongebonden werk”:
-
Algemeen contact met mensen (bv. klanten, patiënten, leerlingen).
-
Emotionele belasting door omgang met ernstig zieken of mensen in problemen.
-
Confrontaties en conflicten met derden.
Tussen 2006 en 2020 ontwikkelden ruim 216.000 mensen type 2 diabetes. De cijfers waren duidelijk: hoge blootstelling aan emotionele belasting of confrontaties verhoogde het risico met 15 tot 24%, afhankelijk van geslacht. Bij vrouwen die veel emotionele belasting ervaarden én weinig steun kregen op de werkvloer, steeg het risico zelfs met 47%.
Vragen en antwoordopties in de Zweedse enquêtes over de werkomgeving (1997-2013) naar dimensies van persoonsgerelateerd werk.
Wat betekent dit voor werkgevers?
De resultaten leggen een rechtstreeks verband tussen psychosociale arbeidsomstandigheden en lichamelijke gezondheid. Waar we diabetes vaak linken aan voeding, beweging en genetica, blijkt nu dat ook “moeilijke werkrelaties” letterlijk doorwegen in het metabolisme. Chronische stress beïnvloedt het hormonale systeem, verhoogt de insulineresistentie en tast zo de suikerhuishouding aan.
Praktische lessen voor werkgevers
-
Investeer in sociale steun: Een collega die een luisterend oor biedt of een leidinggevende die tijd neemt om spanningen te erkennen, kan het verschil maken. Het is meer dan “soft HR”: het gaat om een gezondheidsinterventie.
-
Focus op risicoberoepen: Zorg, onderwijs en sociale diensten zijn uitgesproken risicosectoren. Hier zijn programma’s rond weerbaarheid, intervisie en supervisie geen luxe, maar noodzaak.
-
Pak confrontatie aan: Conflicthanteringstraining en duidelijke procedures rond agressie of grensoverschrijdend gedrag kunnen de druk verlagen.
-
Verbind welzijn en gezondheidsbeleid: Preventie van diabetes hoeft niet enkel in sportcheques of fruitmanden te zitten. Ook het verbeteren van de psychosociale werkomgeving draagt bij tot een gezondere organisatie.
Slot
Emotioneel belastende en confronterende werkinteracties verhogen het risico op type 2 diabetes. Sociale steun op de werkvloer werkt als beschermende factor. Preventieadviseurs en HR kunnen hier een sleutelrol spelen door steunstructuren en conflictpreventie structureel te verankeren.
Wil je meer weten? Het wetenschappelijk artikel is te downloaden via deze link.
