Termen als circle back, low-hanging fruit of ladder up klinken misschien modern en professioneel, maar onderzoek toont dat ze vaak het tegenovergestelde effect hebben. In Nederland strijdt columniste Japke-d. Bouma al jaren tegen dergelijke jeuktaal. Nu toont ook nieuw onderzoek dat te veel vakjargon het moreel van werknemers ondermijnt, hun zelfvertrouwen aantast en de samenwerking bemoeilijkt. Voor preventieadviseurs en HR-verantwoordelijken is dit een duidelijk signaal: taal is meer dan verpakking; het beïnvloedt welzijn en prestaties rechtstreeks.
Van duidelijke boodschap naar taaie brei
In een grootschalige studie met 1.826 deelnemers bleek dat ingewikkeld taalgebruik het begrip van informatie ernstig bemoeilijkt. Terwijl eenvoudige taal vlot binnenkomt, voelt jargon als zware kost: het vertraagt, kost energie en laat mensen twijfelen aan hun eigen bekwaamheid.
Dat lagere zelfvertrouwen vertaalt zich in minder vragen stellen en minder kennis delen. Precies de dingen die je nodig hebt voor een goed functionerend team, komen zo onder druk te staan.
Jongeren zwijgen, ouderen vragen door
De onderzoekers zagen nog een opvallend verschil: oudere werknemers hadden meer moeite met jargon, maar vroegen vaker om uitleg. Jongere werknemers daarentegen slikken hun onzekerheid eerder in. Voor organisaties betekent dit dat precies die frisse blik van nieuwkomers en jongere collega’s dreigt te verdwijnen in stilte. Hoeveel waardevolle ideeën blijven er daardoor liggen?
Vakjargon als dubbel wapen
Natuurlijk heeft vakjargon ook voordelen. Het kan binnen een vakgebied efficiënt communiceren en groepsgevoel versterken. Maar in multidisciplinaire teams of tijdens de inwerkperiode van nieuwe collega’s werkt het vaak als een muur in plaats van een brug.
Praktische aanbevelingen
-
Kies voor duidelijke taal bij het onthaal van nieuwe medewerkers. Vermijd afkortingen en interne termen, tenzij je ze meteen uitlegt.
-
Pas je taal aan je publiek aan. Wat voor een technicus vanzelfsprekend is, kan voor een administratieve collega onbegrijpelijk zijn.
-
Moedig vragen stellen aan. Maak expliciet dat iets niet begrijpen géén teken van zwakte is.
-
Gebruik vakjargon bewust en spaarzaam. Als het nodig is voor precisie, geef er context of een korte uitleg bij.
Een spiegelvraag voor elke organisatie
Hoeveel vakjargon sluipt er ongemerkt in jullie mails, vergaderingen en procedures? Welke termen klinken wel professioneel, maar helpen niemand echt vooruit? En nog belangrijker: durven medewerkers bij jullie gewoon vragen wat er bedoeld wordt?
De conclusie van het onderzoek is duidelijk: keep it simp- eh ik bedoel, eenvoud wint. Heldere taal vergroot het vertrouwen, stimuleert samenwerking en versterkt de moraal. Anders gezegd: het voordeel van vakjargon weegt zelden op tegen de kost.
