De zomer is officieel van start, en het belooft warm te worden. Wanneer de temperaturen stijgen, nemen ook de gezondheidsrisico’s toe; zeker bij kwetsbare werknemers. Naast de gekende aanbevelingen rond water drinken en rustpauzes, verdient één risicofactor meer aandacht dan ze doorgaans krijgt: het gebruik van bepaalde geneesmiddelen.
Medicatie en hitte: een gevaarlijke combinatie
Bij een hittegolf worden ons lichaam en onze thermoregulatie zwaar op de proef gesteld. Geneesmiddelen kunnen daarbij een stille saboteur zijn: sommige verhogen het risico op uitdroging, andere beïnvloeden het zweten of de nierfunctie, en nog andere brengen de lichaamstemperatuur uit balans. Het resultaat? Een verhoogd risico op ernstige dehydratie, hitteslag, of zelfs orgaanfalen.
En het gaat niet alleen om chronisch zieke werknemers. Ook wie “gewoon even” een pijnstiller of antihistaminicum neemt, kan in combinatie met warmte risico lopen.
Kwetsbare groepen: wie loopt extra gevaar?
Onderstaande lijst somt de risicogroepen op:
-
Personen met fysiek zwaar of buitenwerk (bouw, land- en tuinbouw, afvalophaling)
-
Werknemers met chronische aandoeningen (hart, long, nier, diabetes, psychisch)
-
Zwangere werknemers
-
Sociaal geïsoleerde personen (nachtwerk, alleenwerk)
-
65-plussers en kwetsbare ouderen (bv. conciërges, poetskrachten)
-
Werknemers die risicovolle medicatie nemen (zie hieronder)
Welke geneesmiddelen verdienen bijzondere aandacht?
De lijst is lang, maar de belangrijkste groepen:
-
Diuretica (bv. furosemide): verhoogd risico op uitdroging
-
NSAID’s (bv. ibuprofen): risico op nierproblemen
-
Bloeddrukverlagers (bv. ramipril, losartan): hypotensie bij hitte
-
Antidepressiva / antipsychotica: verstoring van temperatuurregeling
-
Antihistaminica (bv. cetirizine): minder zweten, meer sufheid
-
Antidiabetica (bv. metformine, insuline): hypo- of hyperglykemie bij dehydratie
-
Stimulerende middelen (bv. methylfenidaat, pseudo-efedrine): warmtestuwing
Let op: het gaat vaak ook om tijdelijk gebruik of zelfmedicatie!
Wat kunnen preventieadviseurs doen?
-
Sensibiliseren: werk samen met arbeidsartsen en geef voorlichting over medicatierisico’s bij hitte, zeker aan leidinggevenden van risicogroepen.
-
Beleidsmatig meedenken: stel protocollen op voor warme dagen waarbij ook medicatie een aandachtspunt is.
-
Overleg stimuleren: breng arbeidsarts, huisarts en apotheker samen voor specifieke gevallen of sectoren.
Warmtegevoelige geneesmiddelen: ook een logistiek risico
Veel geneesmiddelen mogen niet warmer worden dan 25°C. Werknemers die medicatie bij zich dragen (bv. chauffeurs, ploegbazen) moeten weten waar ze die veilig kunnen bewaren.
Tot slot
Een hittegolf is geen routinezaak, zeker niet voor wie medicatie neemt. Als preventieadviseur heb je ook een rol in het detecteren van risico’s die op het eerste gezicht niets met het werk zelf te maken lijken te hebben. Door ook medicatiegebruik bespreekbaar te maken, maak je écht het verschil. Niet alleen voor de productiviteit, maar vooral voor de gezondheid en veiligheid van collega’s tijdens warme dagen.
