Wanneer de temperatuur op de werkvloer stijgt, stijgt ook het risico op hittestress, verminderde productiviteit en zelfs ernstige gezondheidsproblemen. Onderzoek van de Universiteit van Connecticut bevestigt nu wat veel preventieadviseurs al vermoeden: eenvoudige, herbruikbare koelaccessoires zoals koelmutsen, mouwen, nekdoeken en grote koeldoeken, kunnen een merkbaar verschil maken.
Kernboodschap: eenvoudige hulpmiddelen, groot effect
De studie toonde aan dat werknemers die tijdens rustpauzes koelaccessoires gebruikten, gemiddeld bijna een halve graad koeler bleven, hun hartslag lager lag en ze minder vermoeidheid rapporteerden dan collega’s zonder koeling. Bovendien konden ze in prestatietesten meer werk verzetten en reageerden ze sneller bij eenvoudige reactietaken.
Onderzoek in gesimuleerde hitte
In een klimaatkamer van 40°C en 40% luchtvochtigheid voerden 14 mannen en vrouwen repetitieve arbeidstaken uit, afgewisseld met rustpauzes.
-
Met koeling: koelpet, mouwen, nekdoek en grote koeldoeken, telkens ondergedompeld in ijswater voor gebruik.
-
Zonder koeling: dezelfde taken, maar zonder actieve verkoeling.
Resultaat: bij de koelgroep lag de gemiddelde kerntemperatuur lager (38,08°C vs. 38,40°C), de hartslag daalde met gemiddeld 12 slagen per minuut en deelnemers voelden zich minder vermoeid en ongemakkelijk.
Productiviteit en veiligheid
Deelnemers met koeling werkten efficiënter:
-
Sneller klaar met tilopdrachten (gemiddeld 20 seconden winst bij 25 herhalingen).
-
Tot 12% meer tilcapaciteit in een half uur.
Voor werkgevers betekent dit niet alleen minder risico op hittegerelateerde incidenten, maar ook meer continuïteit in productiviteit.
Lage kost, hoge haalbaarheid
De gebruikte set kost ongeveer 100 euro per persoon, is wasbaar, herbruikbaar en werkt zonder stroom. Ideaal voor omgevingen waar mechanische koeling niet haalbaar is. De beperking? Regelmatig opnieuw natmaken met koud water is nodig; in afgelegen werklocaties kan dat een uitdaging zijn.
Wat betekent dit voor preventieadviseurs?
-
Integreer koeling in hitteplannen: Niet alleen water en rust zijn belangrijk, maar ook actieve lichaamskoeling.
-
Train leidinggevenden om signalen van hittestress te herkennen en het gebruik van koelmiddelen te stimuleren.
-
Denk aan draagcomfort en gebruiksgemak bij de keuze van materialen.
-
Plan logistiek: zorg voor toegang tot koelwater of ijs.
Reflectievraag: In welke mate zijn in jouw organisatie de maatregelen tegen hittestress afhankelijk van gedragsaanpassing (langzamer werken, extra pauzes) en hoeveel zou actieve koeling hieraan kunnen toevoegen?
Met klimaatverandering en toenemende hittegolven is het geen kwestie meer of we maatregelen nemen, maar hoe snel we ze implementeren. Koelvesten en koeldoeken zijn misschien geen wondermiddel, maar wel een praktisch, laagdrempelig en wetenschappelijk onderbouwd hulpmiddel tegen hittestress.
