Gendergelijkheid kan een hefboom zijn voor betere bedrijfsresultaten én een gezondere samenleving. Toch blijven de ongelijkheden op de Belgische arbeidsmarkt hardnekkig aanwezig. Met een nieuwe sensibiliseringscampagne willen minister van Gelijke Kansen Rob Beenders 🦻🇧🇪 en het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen werkgevers wakker schudden: investeren in gendergelijkheid levert enkel voordelen op.
De feiten zijn hardnekkig
Recente cijfers van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen laten weinig ruimte voor interpretatie:
-
Vrouwen verdienen gemiddeld 19,9% minder per jaar dan mannen.
-
Hun werkgelegenheidsgraad bedraagt 68%, tegenover 76% bij mannen.
-
40,5% van de vrouwen werkt deeltijds, tegenover 12,8% van de mannen.
-
Na de geboorte van hun eerste kind verliezen vrouwen gemiddeld tot 32% van hun inkomen, terwijl vaders er vaak zelfs op vooruitgaan in werkzekerheid.
Wie nog dacht dat gelijkheid “zo goed als bereikt” was, wordt met deze cijfers met beide voeten op de grond gezet.
Langdurige arbeidsongeschiktheid volgens geslacht. Van: Rapport IGVM p. 15, bron: RIZIV.
Kwetsbare vrouwen onder dubbele druk
Naast de algemene ongelijkheden zijn er vrouwen die geconfronteerd worden met extra barrières: alleenstaande moeders, kortgeschoolde vrouwen, nieuwkomers, vrouwen met een migratieachtergrond, vrouwen met een handicap of slachtoffers van geweld. Voor hen stapelen discriminatie, economische kwetsbaarheid en structurele drempels zich vaak op.
De arbeidsmarkt houdt te weinig rekening met deze realiteit. Diploma’s worden niet erkend, jobs zijn onzeker of slecht betaald, en zorgtaken blijven ongelijk verdeeld. Het resultaat? Talenten blijven onbenut en werkgevers laten kansen liggen.
Arbeidsparticipatie van 25-49-jarigen naar geslacht en aantal kinderen (2023). Van: Rapport IGVM p. 27, bron: Statbel.
Werkgevers als sleutel tot verandering
Werkgevers en HR-professionals hebben een doorslaggevende rol. Niet alleen omdat zij de poortwachters zijn tot kansen, maar ook omdat gendergelijkheid loont.
Onderzoek toont aan dat organisaties die inzetten op diversiteit, gelijkheid en inclusie betere resultaten boeken: hogere productiviteit, meer innovatie en financiële groei tot 9%. Met andere woorden: investeren in gendergelijkheid is niet alleen sociaal verantwoord, maar ook gewoon slimme business.
Zoals minister Beenders het verwoordt: “Het ondersteunen van alle vrouwen, met bijzondere aandacht voor de meest kwetsbaren, is zowel sociale rechtvaardigheid als slimme bedrijfsstrategie.”
Van blinde vlekken naar bewuste keuzes
Veel werkgevers geloven dat hun beleid neutraal is, maar vergeten dat neutraliteit vaak bestaande ongelijkheden in stand houdt. Denk aan deeltijdse jobs zonder doorgroeimogelijkheden, het gebrek aan flexibele werkregelingen of de onzichtbare last van onbetaalde zorgtaken.
De campagne gemistekans.be legt dit bloot met provocerende advertenties – een bijna lege bladzijde waar eigenlijk het succesverhaal van een vooruitstrevende werkgever had kunnen staan. Via QR-codes worden wél de verhalen verteld van bedrijven die gendergevoelige maatregelen invoerden, en daar vandaag tastbare voordelen uit halen.
Voorbeeld van een affiche uit de campagne; eerst een lege pagina, die vervolgens linkt naar een succesverhaal. Van: gemistekans.be.
Stemmen uit de praktijk
Naast advertenties en tools brengt een vierdelige podcast de stem van betrokken vrouwen zelf naar voren. De afleveringen tonen de realiteit van:
-
de moeilijke combinatie van zorg en werk,
-
ondergewaardeerde en slecht betaalde huishoudjobs,
-
vrouwen met een migratieachtergrond die door discriminatie en informele arbeid buitenspel gezet worden,
-
en de impact van fysiek en mentaal belastend werk dat zelden als beroepsrisico erkend wordt.
Deze getuigenissen maken duidelijk dat gendergelijkheid geen theoretisch ideaal is, maar dagelijkse realiteit voor wie uitgesloten blijft.
Maarten Hermans heeft recent nog het artikel geschreven dat een aantal van deze blinde vlekken benoemt: Is werk “zwaar”, wanneer vrouwen het doen?.
Wat betekent dit voor HR en preventie?
Voor preventieadviseurs en HR-professionals ligt hier een duidelijke opdracht. Hoe genderbewust zijn de huidige maatregelen? Welke impact hebben deeltijdse werkpatronen, zorgverantwoordelijkheden of discriminatie op welzijn en veiligheid? Worden beleidskeuzes enkel als neutraal beschouwd, of ook getoetst op onbedoelde effecten voor vrouwen – en zeker voor de meest kwetsbare groepen?
Reflectievragen voor elk bedrijf:
-
Wie zit er nog niet aan tafel wanneer beslissingen genomen worden?
-
Hoe wordt rekening gehouden met de realiteit van zorg en deeltijds werk?
-
Zijn doorgroeikansen evenwichtig verdeeld, ook in deeltijdse functies?
-
Worden klachten over psychosociale belasting of werkdruk voldoende serieus genomen bij “vrouwelijke” beroepen?
Conclusie: kansen die we niet mogen laten liggen
De campagne rond gendergelijkheid maakt duidelijk dat het niet gaat om een maatschappelijk randthema, maar om een strategische keuze. Gemiste kansen vertalen zich rechtstreeks in minder innovatie, meer verloop en hogere kosten. Gedeelde winst betekent daarentegen meer talent, betere prestaties en een sterker imago.
De vraag is dus niet of bedrijven zich genderbewuster kunnen opstellen, maar of ze het zich kunnen veroorloven het níet te doen.
Wil je meer weten? Het volledige rapport is beschikbaar op igvm.be.
