De recente uitspraak van de rechtbank over een ongeval bij een Brits afvalverwerkingsbedrijf toont nogmaals aan hoe belangrijk een veilige inrichting van verkeerscirculatie op het werkterrein is, inclusief een duidelijke scheiding tussen voetgangers en voertuigen. De Belgische Codex bevat hierover expliciete bepalingen.
Ongeval op de eerste werkdag
Een 40-jarige man werd op zijn eerste werkdag als afvalplukker overreden door een laadschop op het terrein van Wheeldon Brothers Waste Limited. Door een eerdere brand was de transportband buiten gebruik, waardoor werknemers handmatig afval moesten verzamelen op de grond, in een zone waar ook voertuigen actief waren.
De laadschop reed de werknemer van achteren aan en kwam pas tot stilstand toen collega’s alarm sloegen. De man liep ernstige verwondingen op, waaronder een botbreuk en zenuwschade, en verbleef een week in het ziekenhuis. Hij is inmiddels opnieuw aan het werk bij een ander bedrijf.
Geen risicobeoordeling, geen scheiding
Het Britse onderzoek bracht aan het licht dat er geen aangepaste risicobeoordeling was uitgevoerd na de brand, noch waren er effectieve maatregelen genomen om het voertuig- en voetgangersverkeer van elkaar te scheiden. Het bedrijf pleitte schuldig en kreeg een boete van £250.000 (circa € 290.000).
De Britse inspectiedienst HSE wees op de dode hoeken en het beperkte zicht van voertuigen zoals laadschoppen, en benadrukte dat eenvoudige beheersmaatregelen het incident hadden kunnen voorkomen.
Belgische context: wat zegt de Codex?
In België verplicht de Codex over het Welzijn op het Werk werkgevers om verkeerscirculatie zodanig te organiseren dat de veiligheid van werknemers gewaarborgd is. Dit is onder meer vastgelegd in de volgende bepalingen van Boek III, Titel 1:
-
Artikel III.1-21: verkeerswegen moeten zodanig zijn ingericht dat ze veilig gebruikt kunnen worden en geen risico vormen voor werknemers in de omgeving;
-
Artikel III.1-22: indien voertuigen op de werkvloer rijden, moet er een veilige afstand voor voetgangers zijn;
-
Artikel III.1-23: wegen voor voertuigen moeten voldoende afstand houden tot voetgangerszones, deuren en doorgangen;
-
Artikel III.1-24: verkeersroutes moeten duidelijk worden afgebakend volgens de regels van veiligheidssignalering.
Daarnaast vereist artikel III.1-2 dat de werkgever op basis van een risicoanalyse passende maatregelen neemt en het Comité voor Preventie en Bescherming voorafgaand advies vraagt over de getroffen maatregelen.
Belang van aangepaste maatregelen bij gewijzigde omstandigheden
Een opvallend aspect in dit ongeval is het uitblijven van een nieuwe risicoanalyse nadat de normale afvalverwerking (via transportband) wegviel door een brand. Hierdoor gingen werknemers over tot manuele sortering op de grond, zonder bescherming tegen voertuigen.
In België geldt: elke wijziging in werkorganisatie of infrastructuur moet aanleiding geven tot een herevaluatie van de risico’s. De preventieadviseur speelt hierbij een sleutelrol, zowel in het adviseren van de werkgever als in de controle van gepaste preventiemaatregelen.
Praktische aanbeveling voor preventieadviseurs
-
Zorg voor een risicobeoordeling bij tijdelijke of structurele wijzigingen op de werkvloer.
-
Dring aan op fysieke scheiding tussen voetgangers en voertuigen waar mogelijk (bv. hekwerk, routes).
-
Gebruik signalisatie en markeringen conform de Codex als minimumvereiste.
-
Betrek het Comité en documenteer beslissingen in het globaal preventieplan.
-
Evalueer regelmatig of de genomen maatregelen nog afdoende zijn, zeker bij gebruik van zware voertuigen met dode hoeken.
Tot slot
Hoewel dit ongeval zich afspeelde in het Verenigd Koninkrijk, zijn de onderliggende risico’s universeel. De Belgische regelgeving biedt duidelijke handvatten om dergelijke incidenten te voorkomen, op voorwaarde dat ze ook effectief worden toegepast in de praktijk.
Bron
HSE – Fine for waste firm after man run over on his first day of work
Youtube – HSE prosecution – Wheeldon Brothers Waste Limited
Codex – Boek III Arbeidsplaatsen – Titel 1: Basiseisen betreffende arbeidsplaatsen
