De implementatie van een safetymanagementsysteem is geen papieren oefening, maar een cultuurtraject. Dat blijkt uit het eindwerk van Paulien Van Vlasselaer, die in een vleesverwerkend bedrijf een pilootproject opzette. Het project toont aan dat gestructureerde interventies niet alleen de veiligheid en het welzijn van medewerkers verbeteren, maar ook een positieve Return on Investment opleveren.
Van plan tot borging: de PDCA in actie
Het traject werd uitgewerkt volgens de klassieke Plan-Do-Check-Act-cyclus. In de planningsfase werden risico’s en behoeften in kaart gebracht en SMART-doelen geformuleerd. Daarna volgde de uitvoering met trainingen, workshops en veiligheidsdagen. De evaluatie toonde een daling van het aantal ongevallen en een meetbare stijging op de veiligheidscultuurladder. Tot slot werden verbeterpunten systematisch doorgevoerd, met een extra dertiende pijler: borging van het systeem, zodat het ook overeind blijft bij afwezigheid van sleutelfiguren.
Twaalf best practices pijlers. Van: Eindwerk Van Vlasselaer, p. 23.
Concrete resultaten
De audits bevestigden een duidelijke vooruitgang:
-
een hogere score op de veiligheidscultuurladder;
-
meer betrokkenheid van medewerkers;
-
een zichtbare verbetering in de meldings- en leerprocessen;
-
en een structurele integratie van veiligheid in de bedrijfsvoering .
Dat het project niet vrijblijvend was, blijkt uit de beslissing om het model uit te rollen naar andere afdelingen in Nederland en België.
Wat maakt het verschil?
Uit de aanbevelingen komt naar voren dat vooral de rol van de projecteigenaar essentieel is: toezicht houden, communiceren, rapporteren en naleving verzekeren. Daarnaast zijn er drie succesfactoren die elke preventieadviseur zal herkennen:
-
Vroegtijdige betrokkenheid van werknemers: wie mee aan de wieg staat van verandering, draagt ze ook.
-
Heldere communicatie: leg uit waarom maatregelen nodig zijn en vertaal ze naar concrete voordelen.
-
Opleiding en ondersteuning: combineer training met feedbackmomenten en herhaling.
Safetydag. Van: Eindwerk Van Vlasselaer, p. 36.
Lessen geleerd
Het eindwerk vat de kern mooi samen: veiligheid moet voortdurend zichtbaar en bespreekbaar zijn. Niet enkel voor nieuwe medewerkers, maar ook bij functiewijzigingen, interne mobiliteit en zelfs bij de meest ervaren krachten. Daarnaast is regelmaat in training en discipline in opvolging essentieel om het systeem levend te houden.
Een prikkelende vaststelling is dat motivatie niet uit “carrots & sticks” alleen komt, maar vooral uit het betrekken van iedereen bij V&G-activiteiten.
Reflectieve vragen voor preventieadviseurs
-
Hoe borg ik binnen mijn organisatie dat het veiligheidsmanagement niet afhankelijk is van één trekker?
-
Worden de resultaten van veiligheidsinitiatieven voldoende zichtbaar gemaakt voor zowel management als werkvloer?
-
Is er ruimte om successen te vieren én kritisch bij te sturen?
Slot: van piloot naar standaard
Wat in één vleesverwerkend bedrijf begon als een proef, groeit uit tot een blauwdruk voor bredere implementatie. Het eindwerk van Van Vlasselaer toont dat veiligheidscultuur geen modewoord is, maar een strategische hefboom. De uitdaging voor preventieadviseurs is nu om deze aanpak te vertalen naar hun eigen context.
Wil je meer lezen? Je kunt het eindwerk opvragen bij het AP – Veiligheidsinstituut door een mail te sturen naar veiligheidsinstituut@ap.be.
