Gans Europa is nu geïnfecteerd door ebola (de paniek, niet het virus). En bij deze is, ruim een maand na mijn blog, nu ook mijn Linkedinpagina besmet met (een artikel over) ebola.

Ren voor je leven!

Met de Spaanse verpleegkundige die recent besmet geraakte met het ebolavirus hadden we de eerste officiële patient zero op terra firma Europeana. Verrassend? Hoegenaamd niet. Al maanden terug voorspelde de WHO (de wereldgezondheidsorganisatie, niet de Engelse rockband) dat het slechts een kwestie van tijd zou zijn. Ook werd al dadelijk toegevoegd dat dit geen reden is tot paniek. Het optreden van individuele gevallen in een mensenmassa van 300 miljoen is statistisch haast onvermijdelijk. Een epidemie op het Europese vastenland daarentegen is zéér, zéér onwaarschijnlijk.

Blijf uit mijn buurt!

Ja, ebola is een zeer dodelijk virus. Maar het is niet erg besmettelijk. Je moet al rechtstreeks contact hebben met een besmette patiënt zijn lichaamsvloeistoffen. Dit betreft vooral bloed, braaksel en stoelgang, in mindere mate borstmelk, urine en sperma; nog minder via speeksel en tranen; in zweet is nog geen ebolavirus gevonden.

Al de geregistreerde ebola-besmettingen tot nu toe zijn een gevolg van rechtstreeks contact met zieke of overleden ebolapatiënten. Besmettingen via onrechtstreeks contact (voorwerpen) zijn mogelijk, maar dit risico is laag. Vuil ondergoed, spuiten en besmette naalden kunnen de overdracht van het virus bevorderen. Is overdracht via andere oppervlaktes mogelijk? Theoretisch ja, maar opnieuw: zéér, zéér onwaarschijnlijk.

Waarom het dan zo uitgebreid verspreidt in Afrika? Een combinatie van de erbarmelijke omstandigheden in de lokale ziekenhuizen en de begrafenisrituelen met balsemingen.

Paniek! Paniek!

Hoeveel mensen zijn er in Europa al besmet door en gestorven aan ebola? Geen enkele. Hoeveel ebolabesmettingen zijn er al opgetreden in België? Vier valse alarmen, nul effectieve gevallen.
Hoeveel mensen sterven er daarentegen in België elk jaar aan de “gewone” seizoensgriep? Minstens duizend. Waarom holt niet iedereen naar de arts voor het potentieel levensreddende griepspuitje?
Vorig jaar was er in België met 53.184 gewonden en “slechts” 628 doden een historisch laagtepunt van het aantal verkeersongevallen. Maar we blijven wel volop bellen en sms-sen achter het stuur.
Maar ebola is een nieuw en exotisch gevaar. Een uiterst dodelijk virus, dat maar niet onder controle raakt. Het is het basisscenario van je doorsnee zombie-, terroristen of apocalyptische film. Het was dan ook te verwachten dat men in de westerse wereld zou gaan panikeren, en het risico gaan overschatten. (Zolang het maar in Afrika bleef daarentegen, kon het geen kat iets schelen).

We staan machteloos!

De richtlijnen die het WHO en onze Hoge Gezondheidsraad maanden geleden al heeft opgesteld, blijven ongewijzigd gelden. Het virus is in tussentijd niet gevaarlijker geworden, noch besmettelijker.

Er is een potentieel risico in een zorginstelling, maar niet in ondernemingen van een andere activiteitensector. Onderstaande richtlijnen gelden dan ook voor geneeskundigen en geneeskundige instellingen.

Men moet extra alert zijn:
– wanneer een persoon terugkeert uit een risicogebied (Liberia, Sierra Leone, Guinee en Nigeria).
– wanneer de persoon koorts heeft van minstens 38° tijdens een periode van 21 dagen volgend op de terugkeer uit het risicogebied.

Okee, omdat er zoveel ongerustheid en vragen zijn, heeft het team Infectieziektebestrijding en Vaccinatie van het agentschap Zorg en Gezondheid gisteren (16 oktober) nog bijkomende richtlijnen naar de externe diensten verzonden. Ze geven aan dat waakzaamheid alleen nodig is bij werknemers die:
– de voorbije 21 dagen verbleven in één van de landen waar ebola voorkomt (Guinee, Sierra Leone, Liberia)
– én er contact hebben gehad met een ebola-patiënt
– én die ziek zijn.
Ze geven ook aan, dat wanneer een werknemer die aan de twee eerste voorwaarden voldoet tijdens het werk ziek wordt, men deze naar huis moet sturen met de boodschap dat hij direct contact moet opnemen met zijn behandelende arts voor verdere opvolging. De huisartsen hebben de nodige informatie ontvangen om te weten wat van hen verwacht wordt.

Of met andere woorden: let’s everybody just calm the fuck down.

Niemand kan ons helpen!

Voor meer informatie, kun je terecht op de website van
– de Hoge Gezondheidsraad
– het Tropisch Instituut voor Geneeskunde
– de wachtdiensten speciaal hiervoor ingesteld in het UZ Leuven, het UZ Brussel, het UZ Gent, het IMT-UZ Antwerpen, het UMC Sint-Pieter, het Erasmusziekenhuis (ULB), het UMC Luik, het UMC Saint-Luc, en het Militair Hospitaal te Brussel.