Kernboodschap van het boek “Superagency: What Could Possibly Go Right with Our AI Future“ van Reid Hoffman en Greg Beato : Kunstmatige intelligentie (AI) zal de werkwereld niet stilleggen of overnemen; het zal menselijke capaciteiten juist versterken. Mits we er verstandig en inclusief mee omgaan, kunnen we AI inzetten als katalysator voor welzijn, werkplezier en nieuwe vormen van samenwerking.
Van doemscenario naar groeikans
Nieuwe technologie roept steevast angst op: de drukpers, de telefoon, het internet, en vandaag AI. Superagency schetst een nuchter beeld: AI brengt risico’s én enorme kansen. Wie krampachtig probeert het tempo af te remmen, verliest het initiatief. Wie het omarmt met een mensgerichte bril, kan werk en welzijn verrijken.
👉 Vechten tegen AI heeft weinig zin. Werknemers begeleiden om AI slim te gebruiken wél.
AI als versterker van menselijke autonomie
Het boek hanteert een techno-humanistische visie: technologie moet menselijke agency versterken: ons vermogen om keuzes te maken en invloed uit te oefenen.
Concreet betekent dat:
-
AI als persoonlijke assistent, niet als controlemechanisme.
-
AI die repetitieve, belastende taken overneemt zodat mensen zich op zinvol werk kunnen richten.
-
AI die bijdraagt aan inclusie, toegankelijkheid en diversiteit, in plaats van bestaande vooroordelen te versterken.
👉 Gebruik AI om méér menselijkheid op de werkvloer te brengen, niet minder.
Iteratief en inclusief ontwikkelen
Superagency pleit voor iterative deployment: AI stapsgewijs ontwikkelen en in gebruik nemen, met constante feedback van gebruikers. Zo blijft de technologie bijsturen op échte noden.
Dit vraagt om:
-
Brede toegang tot AI-tools, ook voor niet-techneuten.
-
Open discussie over risico’s én kansen op de werkvloer.
-
Regelmatige evaluatie: wat werkt? Waar schuren ethiek en praktijk?
👉 Stimuleer een AI-leercultuur in het bedrijf, waarin iedereen feedback mag geven en leren omgaan met AI.
Gevaren niet negeren
Superagency erkent dat AI geen neutrale technologie is:
-
Data kunnen bias bevatten.
-
Outputs van AI zijn soms fout of onvoorspelbaar (“hallucinaties”).
-
AI kan bij verkeerd gebruik autonomie ondergraven in plaats van versterken.
Voor preventie en HR betekent dit:
-
Kritisch blijven kijken naar gebruikte datasets en algoritmes.
-
Transparantie eisen van AI-leveranciers.
-
Mensen trainen in kritisch gebruik van AI.
Reflectie voor HR en preventie: 👉 Veilig en ethisch AI-gebruik hoort integraal bij het welzijns- en preventiebeleid.
Een gedeelde verantwoordelijkheid
Superagency leert ons dat AI geen toekomst is om te vrezen, maar om actief vorm te geven. Voor HR en preventie biedt het kansen om welzijn en werkzin te versterken, mits we technologische vooruitgang verbinden met menselijke waarden en wijsheid. Het boek sluit af met een duidelijke oproep: AI ontwikkelen is geen zaak van techbedrijven alleen; het is een collectieve opdracht.
👉 “Humanity has entered the chat”, zegt Hoffman. Het is aan ons om die dialoog over AI op de werkvloer actief te voeren.
AI en welzijn op het werk
Een cruciale les uit het boek: AI zal jobs veranderen, niet zomaar schrappen. Automatisering van processen betekent kansen om menselijk werk waardevoller te maken. Toegepast op welzijn en preventie:
-
AI kan administratieve rompslomp verminderen, zodat preventieadviseurs en HR-professionals meer tijd krijgen voor mensgericht werk.
-
AI kan helpen risico’s sneller op te sporen (bv. bij ergonomie, stress-signalen, verzuimpatronen).
-
AI kan gepersonaliseerde leertrajecten en welzijnsprogramma’s ondersteunen.
Reflectieve vragen:
-
Welke taken in ons welzijnsbeleid kunnen we dankzij AI meer mensgericht maken?
-
Hoe zorgen we dat AI ons niet doet vervreemden van de werkvloerrealiteit?
AI Act: nieuwe verplichtingen voor werkgevers
Sinds februari 2025 geldt de Europese AI Act: het eerste brede AI-regelkader ter wereld. Voor werkgevers heeft dat directe gevolgen: AI-systemen die worden ingezet voor personeelsbeleid, arbeidsorganisatie of welzijnstoepassingen vallen vaak onder de hoog-risico categorieën.
Naast verplichtingen rond transparantie, menselijk toezicht en risicobeoordeling, geldt ook dit: werkgevers moeten hun medewerkers die met AI werken of ermee in contact komen opleiden in AI-geletterdheid.
AI-geletterdheid betekent:
-
weten wat AI wel en niet kan;
-
herkennen wanneer AI bias of fouten vertoont;
-
begrijpen wanneer menselijk toezicht vereist is.
Voor werkgevers is dit een kans om medewerkers sterker te maken in een AI-gedreven werkcontext. AI-geletterdheid hoort voortaan structureel thuis in het welzijns- en opleidingsbeleid.
